ปรากฏการณ์ “เกาะความร้อน” เรื่องใกล้ตัวของคนเมือง

เมืองใหญ่ๆ ในหลายพื้นที่มีการพัฒนาให้เป็นศูนย์กลางทางเศรษฐกิจและสังคมอย่างต่อเนื่อง เพื่อ ตอบสนองความต้องการและอำนวยความสะดวกสบายที่เพิ่มขึ้น ทำให้มีสิ่งปลูกสร้างเพิ่มขึ้นเป็นจำนวนมาก โดยไม่มีการวางแผนการใช้ทรัพยากรและพลังงาน รวมทั้งมีประชากรอาศัยอยู่อย่างหนาแน่น จากที่กล่าวมาเป็นสาเหตุที่ทำให้มีการปล่อยของเสียและก๊าซเรือนกระจกเพิ่มขึ้น ส่งผลให้พื้นที่ในเมืองต้องเผชิญกับมลพิษทางอากาศและสภาพอากาศที่ร้อนกว่าพื้นที่ชานเมืองหรือชนบท หลายๆ คนที่อาศัยอยู่ในเมืองคงเคยสงสัยว่า ในช่วงเวลากลางคืน ทำไมบางคืน
มีสภาพอากาศที่ร้อนและอบอ้าวกว่าทุกวัน นั่นเป็นเพราะมวลความร้อนที่ถูกดูดซับและกักเก็บไว้ในช่วงเวลากลางวันได้แผ่กระจายออกมา แต่ถูกปิดกั้นจากอาคารและสิ่งปลูกสร้างที่สูงและหนาแน่น จึงไม่สามารถแพร่กระจายสู่ท้องฟ้าหรือพื้นที่ภายนอกได้ ปรากฏการณ์นี้ เรียกว่า “ปรากฏการณ์เกาะความร้อน” หรือ “ปรากฏการณ์โดมความร้อน” หรือ “เกาะความร้อนเมือง”
เป็นปรากฏการณ์ที่พื้นที่ในเมืองที่หนาแน่นมีอุณหภูมิสูงกว่าบริเวณชานเมืองหรือชนบท โดยเฉพาะตอนกลางคืนจะมีอุณหภูมิสูงกว่าตอนกลางวัน ซึ่งมวลความร้อนจะถูกกักเก็บและกดไว้ราวกับถูกฝาครอบ ปรากฏการณ์นี้จะส่งผลกระทบต่อสุขภาพของมนุษย์ เนื่องจากสภาพอากาศที่อุณหภูมิสูงและความร้อนเพิ่มขึ้น ทำให้รู้สึกไม่สบายตัว เกิดความเครียด ซึ่งมนุษย์สามารถปรับตัวให้เข้ากับการเปลี่ยนแปลงภูมิอากาศที่ค่อย ๆ เปลี่ยนแปลงไปในระยะเวลายาวนานได้ แต่ความแปรผันในระยะสั้น อาจส่งผลกระทบต่อการเพิ่มขึ้นของอัตราการตาย การเจ็บป่วย
และการเข้ารับรักษาพยาบาล นอกจากนี้ ยังส่งผลต่อการสูญเสียพลังงาน โดยเฉพาะในฤดูร้อนที่มีอุณหภูมิสูงขึ้นจากความต้องการใช้พลังงานในแต่ละวันเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง เพื่อระบายความร้อนและลดอุณหภูมิจากภายในอาคารและที่อยู่อาศัย ส่งผลให้ประชาชนต้องแบกรับภาระค่าใช้จ่ายจากการใช้ไฟฟ้าเพิ่มสูงขึ้นเช่นกัน

เมืองที่มีความหนาแน่น
ที่มา: https://www.posttoday.com/politics/528531

ปัจจัยสำคัญที่ทำให้เกิดปรากฏการณ์ดังกล่าว คือ (1) การพัฒนาและการเปลี่ยนแปลงสภาพแวดล้อมในเมือง ทำให้มีอาคารและสิ่งปลูกสร้างที่ใช้วัสดุ เช่น คอนกรีต ยางมะตอย และหิน เป็นต้น เกิดขึ้นเป็นจำนวนมาก วัสดุเหล่านี้มีคุณสมบัติในการดูดซับและกักเก็บความร้อนสะสมจากการใช้พลังงานตามสถานที่ต่างๆ และจากแสงอาทิตย์ได้ดี เมื่อถึงเวลากลางคืนความร้อนที่ถูกสะสมจะแผ่ออกมา แต่อาคารสูงเหล่านั้นจะสกัดกั้นความร้อนจากพื้น ทำให้ความร้อนไม่สามารถแพร่กระจายขึ้นสู่ท้องฟ้าที่เย็นกว่าได้  (2) ลักษณะรูปแบบการเคลื่อนที่ของลมในเมือง เนื่องจากพื้นที่ในเขตเมือง มีการใช้วัสดุพื้นผิวของอาคารที่มีความหลากหลาย ซับซ้อน และระดับความสูง ที่แตกต่างกัน ส่งผลให้การเคลื่อนที่และความเร็วของลมที่ไหลผ่านเมืองช้าลง รวมทั้งลดการกระจายความร้อนที่เกิดขึ้นภายในเมือง ซึ่งแตกต่างกับพื้นที่ชนบทที่มีลักษณะของอาคารที่มีความสูงไม่มากและความซับซ้อนน้อย จึงไม่เป็นอุปสรรคต่อการไหลเวียนของลมและสามารถกระจาย
ความร้อนได้ดี (3) อัตราการระเหยของน้ำในพื้นที่เมืองต่ำกว่าพื้นที่ชนบท การระเหยของน้ำทำให้เกิดความเย็น และช่วยลดความร้อนที่เกิดขึ้น แต่ส่วนใหญ่พื้นที่ในเมืองมีลักษณะพื้นผิวเป็น
ดาดแข็ง เช่น พื้นลาดยาง พื้นอิฐ พื้นคอนกรีต พื้นหิน เป็นต้น ระบายน้ำได้อย่างรวดเร็ว ไม่สามารถกักเก็บน้ำไว้ที่พื้นผิวได้ ดูดกลืนความร้อนเก็บไว้ และแผ่ความร้อนออกมา ทำให้พื้นที่นั้นเป็นแหล่งสะสมความร้อน ซึ่งแตกต่างจากพื้นที่ชนบทที่มีการใช้พืชพรรณในการปกคลุมผืนดิน ที่สามารถช่วยชะลอและเพิ่มอัตราการไหลของน้ำ รวมทั้งมีการระเหยเป็นไอน้ำเพื่อช่วยระบาย
ความร้อนในบรรยากาศได้ดีกว่า และ (4) ความร้อนที่เกิดจากกิจกรรมของมนุษย์ เมื่อสภาพอากาศที่มีอุณหภูมิและความร้อนสูงขึ้น ทำให้มนุษย์ต้องใช้พลังงานจากการใช้เครื่องปรับอากาศมากขึ้น ส่งผลให้มีการระบายอากาศจากภายในอาคารสู่ด้านนอกเพิ่มขึ้น ทำให้อุณหภูมิและความร้อนในชั้นบรรยากาศเพิ่มขึ้นตามมา

การแก้ไขปัญหาปรากฏการณ์ “เกาะความร้อน” สามารถดำเนินการได้ในระยะยาว โดยลดการปล่อยมลพิษทางอากาศ ทั้งก๊าซคาร์บอนมอนน็อกไซค์ คาร์บอนไดออกไซด์ และก๊าซเรือนกระจก
ต่าง ๆ รวมถึงมลพิษในรูปแบบอื่นๆ เช่น การลดการใช้ความร้อนและพลังงานจากกระบวนการผลิตทางอุตสาหกรรม กิจกรรมการดำรงชีวิตของมนุษย์ และโครงสร้างพื้นฐานอื่น ๆ โดยการใช้เทคโนโลยีคาร์บอนต่ำ การใช้พลังงานทดแทน และพลังงานหมุนเวียน แต่วิธีการที่เราสามารถดำเนินการเพื่อบรรเทาปัญหานี้ได้ คือ (1) การเพิ่มสวนสาธารณะและพื้นที่สีเขียวบริเวณพื้นที่โล่งหรือตามถนนในพื้นที่เมือง รวมทั้งการปลูกต้นไม้พุ่มเตี้ยรอบอาคารและดาดฟ้าอาคาร โดยการปลูกพืชหรือต้นไม้ที่เป็นปัจจัยหลักในการลดอุณหภูมิให้เย็นลงโดยการให้ร่มเงาและการระเหยของน้ำ ข้อดีของการปลูกพืชและต้นไม้เพื่อบรรเทาผลกระทบจากปรากฏการณ์เกาะความร้อน คือ ช่วยฟอกอากาศ ดูดซับแสงอาทิตย์ ลดความร้อนในเมือง ทำให้คุณภาพอากาศดีขึ้น และลดการใช้พลังงาน (2) การปกคลุมหลังคาด้วยพืชพันธุ์ต่าง ๆ หรือที่เรียกว่า “หลังคาเขียว” หรือ “หลังคามีชีวิต” เป็นการปลูกพืชบนหลังคา เพื่อให้ร่มเงาและระบายความร้อนจากอากาศที่ผ่านการระเหย
ของน้ำและช่วยลดอุณหภูมิของพื้นผิวหลังคาและอากาศโดยรอบ ประโยชน์หลักของหลังคาเขียว นอกจากการอนุรักษ์พลังงานที่มีส่วนช่วยบรรเทาภาวะโลกร้อนจากการลดการปลดปล่อย CO2 แล้ว ยังช่วยประหยัดค่าใช้จ่ายในการทำความเย็นและความอุ่นได้ และพื้นโครงสร้างดาดฟ้าและระบบกันซึมของโครงสร้างอาคารมีอายุใช้งานนานขึ้น (3) การเพิ่มการสะท้อนออกของพื้นผิวอาคาร การใช้วัสดุสะท้อนความร้อนในการก่อสร้างอาคารบ้านเรือน ลานและถนน เพื่อเพิ่มการสะท้อนรังสีโดยรวมของเมือง และการเปลี่ยนสีของพื้นผิววัตถุในเมืองให้เป็นสีขาว เพื่อลด
การสะสมความร้อนของวัสดุที่ปกคลุมพื้นผิว และ (4) ระบบหลังคาเย็น (Cool Roofs) เป็นระบบหลังคาแบบลดความร้อน ด้วยกลไกทางธรรมชาติโดยการติดตั้งอุปกรณ์ที่เพิ่มช่องระบายอากาศใต้หลังคา เพื่อการสะท้อนกลับของแสงอาทิตย์และความร้อนออกจากอาคาร โดยอาศัยหลักการ “อากาศร้อนจะลอยตัวสูงขึ้นและดูดอากาศเย็นเข้าแทนที่” ทำให้อุณหภูมิของหลังคา
ลดลง และภายในตัวบ้านมีอากาศเย็นสบายมากขึ้น

จัดทำบทความโดย  นางสาวศิริวรรณ  ลาภทับทิมทอง  นักวิชาการสิ่งแวดล้อมชำนาญการ

                         กลุ่มงานติดตามประเมินสถานการณ์  กองติดตามประเมินผลสิ่งแวดล้อม

เอกสารอ้างอิง

กรุงเทพธุรกิจออนไลน์. (๒๕๖๕). รู้จัก “ปรากฏการณ์เกาะร้อน” สาเหตุที่ทำให้ “คนเมือง” ร้อนกว่าอยู่ชานเมือง. สืบค้นเมื่อวันที่ ๓๐ มกราคม ๒๕๖๖. จากเว็บไซต์:  https://www.bangkokbiznews.com/news/993282

ณภัสสร ธีร์ธวัชวงศ์. (๒๕๕๘).  แนวทางการบรรเทาผลกระทบจากปรากฏการณ์เกาะความร้อนของเมืองในพื้นที่ความหนาแน่นสูง: กรณีศึกษาถนนสีลม. สืบค้นเมื่อวันที่ ๖ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๖. จากเว็บไซต์:  ww.sure.su.ac.th/ xmlui/bitstream/handle/123456789/20227/MA_ณภัสสร_ธีร์ธวัชวงศ์.pdf?sequence=1&isAllowed=y

ธนกฤต เทียนมณี. (๒๕๔๕). ปรากฏการณ์เกาะความร้อนกับสภาพทางกายภาพของเมือง. สืบค้นเมื่อวันที่ ๖ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๖. จากเว็บไซต์:  www.thapra.lib.su.ac.th/objects/thesis/fulltext/thapra/Thanakrit_Teanmanee/Fulltext.pdf

ภาวิณี เอี่ยมตระกูล, ทัตเทพ หนูสุข, และพรจณัฐ อุบลฉาย . (๒๕๕๗) ผลกระทบของปัญหาสภาวะเกาะความร้อนเมืองต่อการใช้ชีวิตประจำวัน ของคนในกรุงเทพมหานครและปริมณฑล. สืบค้นเมื่อวันที่ ๑ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๖.  จากเว็บไซต์:  https://so02.tci-thaijo.org 

วิถีพีเดีย สารานุกรมเสรี. (มปพ.) ปรากฏการณ์เกาะความร้อน. สืบค้นเมื่อวันที่ ๓๐ มกราคม ๒๕๖๖. จากเว็บไซต์:  https://th.wikipedia.org/wiki/ปรากฏการณ์เกาะความร้อน 

เว็บไซต์นี้ใช้คุกกี้เพื่อปรับปรุงประสบการณ์ของคุณ เราจะถือว่าคุณรับได้กับเรื่องนี้ แต่คุณสามารถเลือกไม่รับได้หากต้องการ ยอมรับ อ่านเพิ่มเติม

Privacy & Cookies Policy
slot online slot88 istanaslot istanaslot slot88 istana slot istanaslot situs slot gacor hari ini istana impian istanaimpian istanaimpian2 istanaimpian3 istanaimpian4 istanaslot istanaslot Situs Judi Slot Online daftar istanaslot https://buletin303.com/ https://134.209.107.98:777/ https://188.166.233.138/

https://gangster4d.netlify.app/

slot pulsa

gangster4d slot

gangster4d

istana slot

http://ukt.uhnsugriwa.ac.id/admin/slot88/

https://ishcsf.com/slot-gacor/

https://www.sos-logistica.org/wp-content/uploads/slot-demo/

https://cultura.tonala.gob.mx/

https://bma.ac.ke/wp-content/uploads/2023/

http://labiela.com/cgi-bin/slot-gacor/

https://www.ideasei.com/wp-content/slot-dana/

https://kayseriescortu.com/slot-gacor/

http://sion.uhnsugriwa.ac.id/css/slot-gacor/
https://keckarangawen.demakkab.go.id/slot-gacor/
http://covid19.bulukumbakab.go.id/slot-toto/
http://covid19.bulukumbakab.go.id/slot-gacor/
http://covid19.bulukumbakab.go.id/slot88/
http://covid19.bulukumbakab.go.id/slot777/
slot777
slot gacor
Skip to content