ONEP Learning #41 เกาะเสม็ด…ชุมชนรักษ์ทะเล ด้วยการเปลี่ยนขยะให้มีคุณค่า เปลี่ยนน้ำเสียให้เป็นน้ำใส

📢𝙊𝙉𝙀𝙋 𝙇𝙚𝙖𝙧𝙣𝙞𝙣𝙜 #41 📚

🌊 เกาะเสม็ด…ชุมชนรักษ์ทะเล ด้วยการเปลี่ยนขยะให้มีคุณค่า เปลี่ยนน้ำเสียให้เป็นน้ำใส ♻️💧
มาตามสัญญากันอีกแล้วครับ 😊 หลายคนคงเคยไปเที่ยวเกาะเสม็ดกันมาบ้าง ไม่ว่าจะไปนอนฟังเสียงคลื่น เดินเล่นบนหาดทรายขาว หรือแวะชิมซีฟู้ดอร่อย ๆ แต่เคยสังเกตกันไหมครับว่า ยิ่งนักท่องเที่ยวเยอะ ความท้าทายในการดูแลเกาะก็ยิ่งเพิ่มขึ้นตาม ทั้งขยะที่เกิดขึ้นทุกวันและน้ำเสียจากกิจกรรมต่าง ๆ แล้วชุมชนบนเกาะจะรับมือกับเรื่องนี้อย่างไร? 🤔 แอดขอนำเสนอ “เกาะเสม็ด…ชุมชนรักษ์ทะเล ด้วยการเปลี่ยนขยะให้มีคุณค่า เปลี่ยนน้ำเสียให้เป็นน้ำใส” เรื่องราวดี ๆ ของการร่วมมือกันเปลี่ยนปัญหาให้กลายเป็นโอกาส เพื่อให้ทะเลสวย ๆ แห่งนี้น่าเที่ยวไปได้อีกนาน 🌊

เกาะเสม็ดเป็นแหล่งท่องเที่ยวสำคัญของจังหวัดระยองที่ต้อนรับนักท่องเที่ยวจำนวนมากตลอดทั้งปี ความคึกคักที่สร้างรายได้ให้กับชุมชนก็มาพร้อมกับ “ขยะ” และ “น้ำเสีย” ที่เพิ่มขึ้น หากปล่อยไว้โดยไม่มีการจัดการย่อมส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม สภาพเศรษฐกิจ รายได้ และคุณภาพชีวิตของคนในพื้นที่

กองทุนสิ่งแวดล้อมจึงสนับสนุนงบประมาณให้องค์การบริหารส่วนตำบลเพดำเนินโครงการส่งเสริมชุมชนในการคัดแยกขยะและจัดการน้ำเสียที่ต้นทางบนพื้นที่เกาะ โดยมุ่งสร้างองค์ความรู้และการมีส่วนร่วมของเยาวชน ประชาชน สถาบันการศึกษา หน่วยงานภาครัฐ และผู้ประกอบการ ให้ทุกคนเริ่มคัดแยกขยะตั้งแต่ “ต้นทาง” เพื่อปลายทางที่ยั่งยืน ♻️ เป้าหมายสำคัญคือ ลดปริมาณขยะที่ต้องนำไปกำจัดไม่น้อยกว่าร้อยละ 35 ของปริมาณขยะที่เกิดขึ้นก่อนเริ่มดำเนินโครงการ พร้อมสร้างต้นแบบที่สามารถขยายผลไปยังพื้นที่อื่นได้ ควบคู่ไปกับการให้ครัวเรือนและสถานประกอบการ มีการติดตั้งการถังดักไขมันและบริหารจัดการจัดการน้ำเสียเบื้องต้น 💧

มาถึงตรงนี้หลายคนอาจสงสัยใช่ไหมล่ะว่า แค่คัดแยกขยะตั้งแต่ต้นทาง จะช่วยเปลี่ยนเกาะทั้งเกาะได้จริงหรือ? คำตอบคือ “ได้” ครับ 💚 เพราะจุดเริ่มต้นเล็ก ๆ จากการแยกขยะเพียงหนึ่งชิ้น สามารถสร้างผลลัพธ์ที่ยิ่งใหญ่ได้มากกว่าที่คิด

แล้วทำไมต้องเริ่มจากการคัดแยกขยะที่ต้นทาง? 👇
เพราะขยะทุกชิ้นที่ถูกคัดแยกตั้งแต่บ้าน โรงแรม ร้านค้า หรือในโรงเรียน จะมีโอกาสกลับมาใช้ประโยชน์ได้มากขึ้น เช่น ขยะอินทรีย์สามารถนำไปทำน้ำหมักชีวภาพหรือก๊าซชีวภาพ ขยะรีไซเคิลสามารถนำไปขายและทำนวัตกรรมสิ่งประดิษฐ์ สร้างรายได้ให้กับชุมชน ส่วนขยะอันตรายได้รับการกำจัดอย่างถูกต้อง ช่วยลดผลกระทบที่จะเกิดขึ้นต่อสิ่งแวดล้อม และขยะทั่วไปที่ต้องนำไปกำจัดก็ลดลงด้วย ♻️

ชุมชนมีส่วนร่วมอย่างไร? 🙌
มีการจัดอบรมให้ความรู้แก่ประชาชน พร้อมทั้งจัดทำสื่อประชาสัมพันธ์ โดยมีผู้เข้าร่วมอบรม 114 คน และผ่านการทดสอบหลังอบรมถึงร้อยละ 97.37 สะท้อนให้เห็นว่าประชาชนมีความรู้ความเข้าใจในการคัดแยกขยะอย่างถูกต้อง และสามารถนำความรู้ไปถ่ายทอดต่อได้ รวมทั้งนำความรู้ไปคัดแยกขยะในครัวเรือนได้อย่างถูกต้อง บอกเลยว่า…ความรู้เล็ก ๆ ที่ทุกคนได้รับ กลายเป็นพลังสำคัญในการเปลี่ยนแปลงชุมชนให้สะอาดและน่าอยู่มากขึ้น ✨

ผลลัพธ์จับต้องได้มีอะไรบ้าง? 📊
ครัวเรือนและสถานประกอบการเข้าร่วมโครงการรวม 159 แห่ง มีการคัดแยกขยะครบทุกประเภท ส่งผลให้ปริมาณขยะที่ต้องนำไปกำจัดลดลงถึง ร้อยละ 46.97 สูงกว่าเป้าหมายของโครงการที่กำหนดไว้ร้อยละ 35 อย่างชัดเจน 🎉 เห็นตัวเลขแบบนี้แล้วชื่นใจไหมล่ะครับ เพราะนี่คือหลักฐานชัด ๆ ว่า เมื่อทุกคนร่วมมือกัน ผลลัพธ์ที่ดีเกิดขึ้นได้จริง และสิ่งแวดล้อมที่ดีเริ่มต้นได้จากการลงมือทำของทุกคน 💚

ขยะอินทรีย์กลายเป็นทรัพยากรได้อย่างไร? 🌱
ชุมชนร่วมกันจัดทำน้ำหมักชีวภาพ ผลิตก๊าซชีวภาพ และนำไปใช้เป็นสารปรับปรุงดินหรือพลังงาน ขณะที่ขยะรีไซเคิลถูกส่งเข้าสู่ระบบรีไซเคิลอย่างเหมาะสม ลดปริมาณขยะที่ต้องฝังกลบ และสร้างมูลค่าเพิ่มจากวัสดุเหลือใช้ เห็นไหมครับว่า แค่คัดแยกให้ถูกตั้งแต่ต้นทาง ขยะก็เปลี่ยนบทบาทจาก “ของเหลือทิ้ง” มาเป็น “ของมีค่า” ได้ ทั้งช่วยลดปริมาณขยะ สร้างรายได้ และยังช่วยรักษาทะเลสวย ๆ ของเกาะเสม็ดให้อยู่กับเราไปอีกนาน 🌊

นอกจากขยะแล้ว ยังดูแลน้ำเสียอย่างไร? 💧
โครงการส่งเสริมการติดตั้งถังดักไขมันในครัวเรือนและสถานประกอบการจำนวน 100 แห่ง พร้อมให้ความรู้เรื่องการจัดการน้ำเสียและตรวจติดตามคุณภาพน้ำ ทำให้น้ำทิ้งมีคุณภาพอยู่ในเกณฑ์มาตรฐาน ช่วยลดผลกระทบต่อทะเลและชายหาดของเกาะเสม็ด เรียกได้ว่า ดูแลกันตั้งแต่ต้นทางก่อนที่น้ำเสียจะไหลลงสู่ทะเล ช่วยให้ชายหาดยังคงสวย น้ำทะเลยังคงใส และระบบนิเวศทางทะเลของเกาะเสม็ดยังคงอุดมสมบูรณ์ เพื่อเป็นแหล่งท่องเที่ยวที่น่าเที่ยวและน่าอยู่ไปอีกนาน 🏝️

ความสำเร็จไม่ได้หยุดแค่บนเกาะเสม็ด 🌟
ศูนย์บริหารจัดการขยะเกาะเสม็ดกลายเป็นแหล่งเรียนรู้ด้านการจัดการขยะและน้ำเสีย มีหน่วยงานจากหลายพื้นที่เข้าเยี่ยมชมกว่า 24 หน่วยงาน รวมผู้ศึกษาดูงานประมาณ 1,000 คน แสดงให้เห็นว่าพื้นที่เล็ก ๆ แห่งนี้สามารถพัฒนาเป็นต้นแบบให้ชุมชนอื่นนำไปประยุกต์ใช้ได้

ความสำเร็จของโครงการพิสูจน์ให้เห็นว่า การจัดการขยะไม่ใช่หน้าที่ของหน่วยงานใดหน่วยงานหนึ่ง แต่เกิดจากความร่วมมือของหลายภาคส่วน ไม่ว่าจะเป็น ประชาชน โรงเรียน ผู้ประกอบการ และภาครัฐ 🤝

เมื่อทุกคนเริ่มคัดแยกขยะตั้งแต่ต้นทาง ปลายทางก็เกิดความยั่งยืน ทั้งคุณภาพสิ่งแวดล้อมดีขึ้น น้ำทะเลใสสะอาดขึ้น และชุมชนยังได้รับประโยชน์จากการนำทรัพยากรหมุนเวียนกลับมาใช้ใหม่ ♻️💚

แม้ยังมีความท้าทายจากจำนวนนักท่องเที่ยวที่เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง และการสร้างการมีส่วนร่วมให้ครอบคลุมทุกกลุ่ม แต่บทเรียนจากเกาะเสม็ดได้แสดงให้เห็นแล้วว่า “การเปลี่ยนแปลงเริ่มต้นได้จากทุกครัวเรือน” หากทุกชุมชนร่วมมือกัน ก็สามารถลดปัญหาขยะได้อย่างยั่งยืน และสามารถส่งต่อสิ่งแวดล้อมที่ดีให้คนรุ่นต่อไป 🌍

📌 แล้วพบกันในตอนหน้าครับ แอดจะพาทุกคนไปติดตามเรื่องราวของการสานต่อแนวพระดำริ ที่ไม่ได้เป็นเพียงการอนุรักษ์ผืนป่า แต่ยังมุ่งยกระดับคุณภาพชีวิตของคนในชุมชน พร้อมปลูก “กล้าไม้เยาวชน” ให้เติบโตเป็นกำลังสำคัญในการดูแลและรักษาผืนป่าทุ่งใหญ่นเรศวรให้คงความอุดมสมบูรณ์อย่างยั่งยืน อย่าพลาดนะครับ! 🌱