ONEP Learning #25 คนรุ่นใหม่ไม่เมิน! มาร่วมปกป้องความหลากหลายทางชีวภาพกัน

คนรุ่นใหม่ไม่เมิน! มาร่วมปกป้องความหลากหลายทางชีวภาพกัน 🌏

วันนี้แอดอยากจะชวนทุกท่าน แวะพักใจกับ Ep นี้ ซึ่งถ้าหากเราลองมองรอบตัวให้ดี จะพบว่า “ความหลากหลายทางชีวภาพอยู่รอบตัวเรา” 🌿 ไม่ได้อยู่แค่ในป่าใหญ่หรืออุทยานแห่งชาติ แต่เป็นส่วนหนึ่งในชีวิตประจำวัน อยู่ในจานข้าวของเรา 🍚 ในตลาดสดที่เราเดินจับจ่าย 🛒 หรือสวนหลังบ้านที่เราเฝ้าดูการเติบโตของต้นไม้เล็ก ๆ 🌱 แม้กระทั่งแมวและสุนัขเพื่อเล่นของเรา 🐶🐱 ล้วนเป็นส่วนหนึ่งของความหลากหลายทางชีวภาพ จนบางครั้งเราอาจละเลยและมองข้ามคุณค่าความสำคัญของพวกมันไป

ปัจจุบันโลกของเราก็กำลังเผชิญกับวิกฤตจากการสูญเสียความหลากหลายทางชีวภาพและความเสื่อมโทรมของระบบนิเวศที่ทวีความรุนแรงมากขึ้น 🌍 คำถามสำคัญจึงไม่ใช่เพียงว่า “เกิดอะไรขึ้นกับโลกของเรา” แต่เป็น… “เราจะร่วมกันทำอะไรเพื่อโลกได้บ้าง?”

ในประเทศไทย หน่วยงานหลักที่ขับเคลื่อนนโยบายและแผนด้านนี้คือ สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม หรือที่หลายคนคุ้นชื่อว่า “สผ.” โดย กองจัดการความหลากหลายทางชีวภาพ ในฐานะหน่วยประสานงานกลางของอนุสัญญาว่าด้วยความหลากหลายทางชีวภาพ (Convention on Biological Diversity: CBD) ตระหนักดีว่าการบรรลุเป้าหมายระดับโลกและระดับชาติ ในการ “หยุดยั้งและลดการสูญเสียความหลากหลายทางชีวภาพ” นั้น จำเป็นต้องอาศัยการมีส่วนร่วมจากทุกฝ่าย 🤝 ทั้งภาครัฐ เอกชน องค์กรพัฒนาเอกชน สถาบันการศึกษา และภาคประชาชน ในการขับเคลื่อนการดำเนินงานร่วมกัน

📌 1.ทำไมคนรุ่นใหม่ต้องมีส่วนร่วม?
เพราะการดูแล รักษาความหลากหลายทางชีวภาพไม่ใช่แค่หน้าที่ของคนรุ่นปัจจุบันเท่านั้น แต่เป็นเรื่องที่ “เราทุกคนต้องช่วยกัน” เพื่อส่งต่ออนาคตที่ดีกับคนรุ่นต่อไป 🌱
การมีอยู่ของความหลากหลายทางชีวภาพส่งผลต่อการดำรงชีวิต คุณภาพชีวิต ความเป็นอยู่ที่ดีของมนุษย์ ทั้งในด้านสังคม เศรษฐกิจ และสิ่งแวดล้อม แต่ถ้าหากความหลากหลายทางชีวภาพหายไปย่อมส่งผลกระทบต่อมนุษย์อย่างแน่นอน

สผ. ผลักดันนโยบาย แผน และกลไกต่าง ๆ เพื่อให้ทุกภาคส่วนมีบทบาท โดยมีเครื่องมือหลักคือ แผนปฏิบัติการด้านความหลากหลายทางชีวภาพระดับชาติ (National Biodiversity Strategy and Action Plan: NBSAP) เพื่อการส่งเสริมอนุรักษ์ ฟื้นฟู และใช้ประโยชน์ความหลากหลายทางชีวภาพ หรือการสนับสนุนข้อมูลวิชาการให้หน่วยงานท้องถิ่นนำไปใช้ 📚 ที่สำคัญคือ การเปิดพื้นที่ให้ “เสียงของประชาชน” เข้าไปอยู่ในกระบวนการตัดสินใจ 🗣️

📌 2. คนรุ่นใหม่จะเข้ามามีส่วนร่วมได้อย่างไร?
✔️ร่วมกำหนดทิศทางนโยบาย เสนอความคิดเห็นและสะท้อนสภาพปัญหาจริงในพื้นที่ 📝 เพื่อให้แผนปฏิบัติการด้านความหลากหลายทางชีวภาพของประเทศ สามารถตอบโจทย์และยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชน ควบคู่กับการอนุรักษ์ ฟื้นฟู และใช้ประโยชน์ความหลากหลายทางชีวภาพของประเทศและโลกอย่างยั่งยืนได้อย่างแท้จริง
✔️ ร่วมเป็นเครือข่ายเยาวชนระดับโลกเพื่อความหลากหลายทางชีวภาพ ประจำประเทศไทย (Global Youth Biodiversity Network – GYBN Thailand) หรือเครือข่ายด้านสิ่งแวดล้อม 🌏 เพื่อขับเคลื่อนการปกป้องความหลากหลายทางชีวภาพและสิ่งแวดล้อม ผ่านทางนโยบาย เพราะว่านโยบายไม่ใช่แค่เรื่องของผู้ใหญ่ นักกฎหมาย หรือนักการเมือง แต่เยาวชนสามารถเป็นส่วนหนึ่งในการสร้างความเปลี่ยนแปลงได้
✔️ เฝ้าระวังและดูแลความหลากหลายทางชีวภาพและระบบนิเวศ 👀🌿 โดยการเป็นหูเป็นตาในการดูแลติดตามสถานภาพทรัพยากรชีวภาพ รวมทั้งดูแลระบบนิเวศที่มีความสำคัญต่อความหลากหลายทางชีวภาพในท้องถิ่น
✔️ พัฒนานวัตกรรม เสริมรายได้ต่อยอดผลิตภัณฑ์ท้องถิ่น 💡 สร้าง storytelling ปรับเปลี่ยนบรรจุภัณฑ์ เพิ่มมูลค่าสินค้าพื้นบ้าน สู่ตลาดโลกและกลุ่มเป้าหมายที่หลากหลาย
✔️ปรับพฤติกรรมง่าย ๆ ในชีวิตประจำวัน ♻️ เช่น ลดการใช้ทรัพยากรเกินความจำเป็น เลือกใช้สินค้าที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม คัดแยกขยะ ปลูกต้นไม้ 🌳 หลีกเลี่ยงการใช้หรือนำเข้าพืช สัตว์ต่างถิ่น และแบ่งปันความรู้เรื่องความหลากหลายทางชีวภาพให้คนรอบตัว
✔️ ร่วมกิจกรรมเรียนรู้และอนุรักษ์ความหลากหลายทางชีวภาพ ผ่าน “วิทยาศาสตร์พลเมือง” (Citizen Science) 🔬 เช่น การสำรวจความหลากหลายทางชีวภาพผ่านแอปพลิเคชัน TH-BIF Journey, I-Naturalist, e-bird เป็นต้น ที่จะช่วยสนับสนุนคลังข้อมูลความหลากหลายทางชีวภาพของประเทศไทย เป็นฐานข้อมูลที่ประชาชนและหน่วยงานสามารถเข้าถึงข้อมูลเพื่อนำไปใช้ในการอนุรักษ์ วางแผนจัดการได้อย่างมีประสิทธิภาพ เพราะทุกคนสามารถเรียนรู้สิ่งใหม่ ๆ ไปพร้อมกัน โดยไม่จำเป็นต้องเป็นนักวิชาการ นักวิจัย

📌 3. จากผู้รับนโยบาย สู่ “ผู้ร่วมออกแบบอนาคต”
ในยุคแห่งการแข่งขัน ในวันที่โลกผันผวน 🌍 การสูญเสียความหลากหลายทางชีวภาพอาจนำไปสู่หายนะในระยะยาวหากไม่เร่งแก้ไข บทบาทของคนรุ่นใหม่และประชาชนจึงไม่ใช่เพียงการรับรู้ข้อมูลข่าวสาร แต่สามารถเป็น “ผู้ร่วมกำหนดทิศทาง” และลงมือปฏิบัติไปพร้อม ๆ กัน เพื่อร่วมขับเคลื่อนนโยบายและเป้าหมายของประเทศให้เกิดขึ้นได้อย่างแท้จริง

ในกิจกรรมต่อไป เราจึงอยากเชิญชวนทุกท่านมาร่วมออกแบบอนาคตของความหลากหลายทางชีวภาพไปด้วยกัน 🤝 เพราะอนาคตนั้น ไม่ได้ถูกเขียนโดยใครคนหนึ่ง แต่ถูกสร้างจากพลังของทุกคน

📍 หากอยากทำความเข้าใจรายละเอียดมากขึ้น สผ. มีช่องทางการติดตาม ข่าวสารการดำเนินงานด้านความหลากหลายทางชีวภาพ การเปิดรับฟังความคิดเห็น และดาวน์โหลดข้อมูลวิชาการได้ผ่านช่องทางหลัก ดังนี้:
🔴เว็บไซต์ศูนย์ข้อมูลข่าวสารความหลากหลายทางชีวภาพ: https://chm-thai.onep.go.th/
🔵 Facebook: Biodiversity CHM Thailand
🔴 YouTube: CHM Thai
📞 หรือติดต่อ กองจัดการความหลากหลายทางชีวภาพ โทรศัพท์ 0 2265 6684

ความหลากหลายทางชีวภาพไม่ใช่วาระของหน่วยงานใดหน่วยงานหนึ่ง แต่คือวาระของสังคม 🌿 สผ. อาจเป็นผู้วางแผนและประสานงาน แต่ประชาชนคือพลังสำคัญที่จะทำให้แผนเหล่านั้นเกิดผลจริง หากเรามองธรรมชาติเป็น “บ้าน” 🏡 ที่ทุกคนเป็นเจ้าของ การมีส่วนร่วมก็จะไม่ใช่ภาระ แต่เป็นความรับผิดชอบร่วมกัน เพื่อให้อนาคตยังคงมีความอุดมสมบูรณ์ให้คนรุ่นต่อไปได้ภาคภูมิใจ 🌏✨