10 กันยายน 2569 ‘ยูเอ็น’ เห็นชอบเปลี่ยนใช้แผนที่ ‘Equal Earth’ แก้าสัดส่วนทวีปบิดเบือน คืนขนาดจริงให้แอฟริกา

ที่ประชุมสมัชชาใหญ่แห่งสหประชาชาติ มีมติรับรองข้อมติส่งเสริมการใช้ “แผนที่โลกแบบ Equal Earth” แทนแผนที่แบบ Mercator ที่ใช้งานกันมานานกว่า 450 ปี เพื่อแก้ไขการบิดเบือนทางภูมิศาสตร์ที่ทำให้ทวีปแอฟริกาและภูมิภาคอื่น ๆ บริเวณเส้นศูนย์สูตรมีขนาดเล็กกว่าความเป็นจริงอย่างมาก

ข้อมติดังกล่าวซึ่งใช้ชื่อว่า “การแก้ไขแผนที่ให้ถูกต้อง” ได้รับคะแนนเสียงสนับสนุนอย่างท่วมท้นถึง 164 เสียง ขณะที่มีประเทศงดออกเสียง 6 ประเทศ ได้แก่ เอสโตเนีย จอร์เจีย ลิทัวเนีย มอลโดวา เซอร์เบีย และยูเครน โดยมีสหรัฐเพียงประเทศเดียวเท่านั้นที่ลงมติคัดค้านข้อมตินี้

แม้ว่าข้อมติของสมัชชาใหญ่แห่งสหประชาชาติครั้งนี้ จะไม่มีผลผูกพันทางกฎหมาย และไม่ได้เป็นการสั่งห้ามใช้แผนที่แบบ Mercator..อย่างเด็ดขาด แต่มีวัตถุประสงค์เพื่อส่งเสริมและสนับสนุนให้รัฐบาลของประเทศสมาชิกสถาบันการศึกษา องค์การระหว่างประเทศ และบริษัทเทคโนโลยีทั่วโลกร่วมกันเปลี่ยนมาใช้แผนที่แบบ Equal..Earth ซึ่งรักษาสัดส่วนพื้นที่อย่างถูกต้อง เพื่อการเรียนการสอนและการนำเสนอข้อมูล

แผนที่โลกแบบ Mercator..ถูกคิดค้นขึ้นในปี 1569 โดยเจอราร์ดุส เมอร์เคเตอร์ นักทำแผนที่ชาวเฟลมิช เพื่อแก้ไขปัญหาในทางปฏิบัติสำหรับการเดินเรือทางทะเล เนื่องจากเส้นทิศเหนือ-ใต้บนแผนที่รูปแบบนี้จะรักษา แนวทิศทางของเข็มทิศให้เป็นเส้นตรงเสมอ ช่วยให้นักเดินเรือในคริสต์ศตวรรษที่ 16 สามารถกำหนดเส้นทางเดินเรือได้อย่างมีประสิทธิภาพอย่างยิ่ง ทว่า การรักษาแนวทิศทางและมุมให้ถูกต้องบนแผนที่สองมิตินั้น ต้องแลกมาด้วยการบิดเบือนขนาดของพื้นที่อย่างรุนแรง โดยเฉพาะยิ่งพื้นที่อยู่ห่างจากเส้นศูนย์สูตรไปทางขั้วโลกมากเท่าใด ขนาดก็จะยิ่งขยายใหญ่ขึ้นเท่านั้น ส่งผลให้ดินแดนกรีนแลนด์บนแผนที่ Mercator..ดูมีขนาดใหญ่ใกล้เคียงกับทวีปแอฟริกา ทั้งที่ในความเป็นจริง แอฟริกามีขนาดพื้นที่ใหญ่กว่ากรีนแลนด์ถึง 14 เท่า และกรีนแลนด์มีขนาดใกล้เคียงกับสาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก หรือประเทศแอลจีเรีย  เพียงประเทศเดียวเท่านั้น

โรเบิร์ต ดัสเซย์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศของโตโก ผู้นำในการรณรงค์แคมเปญนี้ในนามของกลุ่มประเทศแอฟริกา และสหภาพแอฟริกากล่าวแถลงต่อที่ประชุมสมัชชาใหญ่ว่า “แผนที่โลกเป็นสิ่งที่กำหนดความเข้าใจของเราต่อโลก แผนที่นำทางประวัติศาสตร์ หล่อเลี้ยงจินตนาการ และส่งผลกระทบต่อการรับรู้ร่วมกันของคนในสังคม”

ในทางตรงกันข้าม สหรัฐแสดงท่าทีคัดค้านอย่างรุนแรง โดยยารีนา เฟเรนเซวิช ผู้แทนสหรัฐประจำสหประชาชาติ กล่าวว่ามตินี้เป็นส่วนหนึ่งของโครงการทางอุดมการณ์หัวรุนแรงพร้อมระบุว่า “แทนที่จะมุ่งเน้นไปที่การแก้ปัญหาที่แท้จริงของโลก องค์กรแห่งนี้กลับมาถกเถียงกันเรื่องการออกแบบแผนที่ตั้งแต่ศตวรรษที่ 16 นี่คือเหตุผล ที่สถาบันแห่งนี้กำลังสูญเสียความน่าเชื่อถือ”

ที่มา : www.bangkokbiznews (https://www.bangkokbiznews.com/world/1250802)