ONEP Leaning #44 ถอดรหัสแผนปฏิบัติการด้านความหลากหลายทางชีวภาพระดับชาติ พ.ศ. 2566 – 2570: ทางรอดและแผนที่นำทางสู่ธรรมชาติที่ยั่งยืน

🌿 ถอดรหัสแผนปฏิบัติการด้านความหลากหลายทางชีวภาพระดับชาติ พ.ศ. 2566 – 2570: ทางรอดและแผนที่นำทางสู่ธรรมชาติที่ยั่งยืน

🌱 สวัสดีชาว ONEP Learning ทุกคน ต้อนรับเดือนสิงหาคมแบบจัดเต็มกันเลย! ผ่านมาครึ่งปี เผลอแปปเดียวเข้าเดือนที่ 8 แล้ว ไวใช่ไหมล่ะ? ⏳ ช่วงเวลาที่ผ่านมามีทั้งเรื่องราว ความเปลี่ยนแปลง และบทเรียนใหม่ ๆ ให้เราได้เรียนรู้กันมากมาย และในเดือนนี้ แอดก็ยังคงขนสาระด้านทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมมาเสิร์ฟแบบเข้มข้นเหมือนเดิม 🌍 เพื่อให้ทุกคนได้อัปเดตประเด็นสำคัญที่กำลังส่งผลต่อประเทศไทยและโลกของเรา

สำหรับบทความแรกของเดือนสิงหาคม แอดขอชวนทุกคนมาร่วมทำความเข้าใจหนึ่งในประเด็นที่สำคัญที่สุดของยุคนี้ นั่นคือ “ความหลากหลายทางชีวภาพ” 🌿 ซึ่งอาจฟังดูเป็นเรื่องไกลตัว แต่แท้จริงแล้วเกี่ยวข้องกับคุณภาพชีวิต อาหาร สุขภาพ เศรษฐกิจ และอนาคตของพวกเราทุกคน วันนี้ ONEP Learning จะพาไปถอดรหัส “แผนปฏิบัติการด้านความหลากหลายทางชีวภาพระดับชาติ พ.ศ. 2566 – 2570” ว่ามีความสำคัญอย่างไร และเหตุใดจึงเป็นแผนที่นำทางสู่การอยู่ร่วมกันระหว่างมนุษย์และธรรมชาติอย่างยั่งยืน 🌎

🚨 เมื่อ “ธรรมชาติ” กำลังส่งสัญญาณเตือน

เมื่อนึกถึง ผืนป่าอุดมสมบูรณ์ที่เป็นแหล่งต้นน้ำธรรมชาติ เป็นแหล่งกำเนิดและที่อยู่ของสัตว์ป่า และพืชป่า 🌳 ป่าชายเลนที่ช่วยดูดซับแรงพายุคลื่นลมและเป็นแหล่งอนุบาลเพาะพันธุ์สัตว์น้ำ 🦀 แมลงหลายชนิดทำหน้าที่ผสมเกสร 🐝 พืช สัตว์ และเห็ดราหลายชนิดที่นำมาเป็นอาหาร เป็นยาสมุนไพร 🌾 รวมถึงจุลินทรีย์ขนาดเล็กที่ช่วยย่อยสลายในดิน และอีกมากมายในธรรมชาติ ที่เป็น “ความหลากหลายทางชีวภาพ” เป็นรากฐานสำคัญที่คอยค้ำจุนชีวิต ตลอดจนเป็นกลไกขับเคลื่อนเศรษฐกิจที่สำคัญของประเทศ ในวันนี้ธรรมชาติกำลังส่งสัญญาณเตือนว่า ป่าบางส่วนเริ่มหายไป สัตว์ป่าหลายชนิดเริ่มสูญพันธุ์ สภาพอากาศแปรปรวน 🌡️ มลพิษสูงขึ้น การแพร่กระจายของชนิดพันธุ์ต่างถิ่นที่รุกราน และการสูญเสียถิ่นที่อยู่อาศัยตามธรรมชาติ ส่งผลให้ความหลากหลายทางชีวภาพของประเทศไทยลดลง ⚠️ สัญญาณเตือนเหล่านี้ไม่ได้เป็นเพียงแค่เรื่องของธรรมชาติที่ไกลตัว แต่เป็น “ภัยใกล้ตัว” ที่ส่งผลกระทบโดยตรงต่อคุณภาพชีวิต สุขภาพ และระบบเศรษฐกิจของเราทุกคน สัญญาณเตือนในวันนี้ไม่ได้มีไว้เพื่อให้เรายอมแพ้ แต่มีไว้เพื่อให้เรา “ตื่นตัว” และเริ่มลงมือแก้ไข “ธรรมชาติไม่ได้ต้องการให้เราหยุดใช้ชีวิต แต่ต้องการให้เราใช้อย่างเคารพและรู้คุณค่า” 💚

🌱 ความหวังที่เราเลือกได้ : เปลี่ยน“วิกฤต” เป็น “ความยั่งยืน”

สำนักงานนโนบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม หรือ สผ. โดยกองจัดความหลากหลายทางชีวภาพ ได้จัดทำ “แผนปฏิบัติการด้านความหลากหลายทางชีวภาพระดับชาติ พ.ศ. 2566 – 2570” (Thailand’s National Biodiversity Action Plan: NBSAP) เพื่อกำหนดทิศทางในการอนุรักษ์และใช้ประโยชน์ความหลากหลายทางชีวภาพอย่างยั่งยืน และมุ่งสู่การดำเนินงานที่เป็นมิตรกับธรรมชาติ (Nature Positive) 🌏 ภายในปี 2573 พร้อมทั้งมุ่งสะท้อนการดำเนินตามพันธกรณีของประเทศไทยต่อกรอบงานคุนหมิง – มอนทรีออลว่าด้วยความหลากหลายทางชีวภาพของโลก (Kunming – Montreal Global Biodiversity Framework) โดยมุ่งหวังให้มนุษย์สามารถอยู่ร่วมกันอย่างสอดคล้องและเป็นหนึ่งเดียวกับธรรมชาติ” (Living in Harmony with Nature) ภายในปี 2593 แผนปฏิบัติการฉบับนี้ ประกอบด้วย 3 ยุทธศาสตร์ 12 เป้าหมาย โดยแต่ละยุทธศาสตร์มีรายละเอียด ดังนี้

🌳 ยุทธศาสตร์ที่ 1: อนุรักษ์ ฟื้นฟู และขจัดภัยคุกคามต่อความหลากหลายทางชีวภาพเพื่อคงไว้ซึ่งบริการจากระบบนิเวศ

มุ่งเน้นการยกระดับและเพิ่มการจัดการพื้นที่คุ้มครอง และพื้นที่อนุรักษ์ความหลากหลายทางชีวภาพนอกเขตพื้นที่คุ้มครอง (Other Effective area-based Conservation Measures: OECMs) อย่างมีประสิทธิภาพ การฟื้นฟูระบบนิเวศที่สมบูรณ์ หยุดยั้งการสูญเสียชนิดพันธุ์ตามธรรมชาติ รวมทั้งคุ้มครองสิ่งมีชีวิตที่ถูกคุกคาม และเพิ่มการจัดการสิ่งมีชีวิตต่างถิ่นที่รุกราน โดยการวางแผนเชิงพื้นที่ (Spatial Planning) ตลอดจนเพิ่มภูมิคุ้มกันและลดผลกระทบของการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศต่อความหลากหลายทางชีวภาพ โดยอาศัยธรรมชาติ (Nature-based Solutions: NbS) เป็นแนวทางแก้ไขปัญหา

🌾 ยุทธศาสตร์ที่ 2: การส่งเสริมเศรษฐกิจจากฐานชีวภาพ และการใช้ประโยชน์จากความหลากหลายทางชีวภาพอย่างยั่งยืนอย่างยั่งยืน

มุ่งส่งเสริมให้ความสมดุลระหว่างการอนุรักษ์และการใช้ประโยชน์อย่างยุติธรรมและเป็นประโยชน์ ส่งเสริมการพัฒนาเศรษฐกิจจากฐานชีวภาพ (Bio economy) เพิ่มมูลค่าและสร้างรายได้ต่อชุมชนท้องถิ่น รวมถึงการจัดการที่ยั่งยืนในพื้นที่การเกษตร ป่าไม้ ประมง ปศุสัตว์ และการท่องเที่ยว เพื่อให้เกิดการใช้ประโยชน์อย่างสมดุลและไม่ทำลายธรรมชาติ

🤝 ยุทธศาสตร์ที่ 3: การเสริมสร้างขีดความสามารถและการมีส่วนร่วม

ผลักดันการบูรณาการความหลากหลายทางชีวภาพเข้าสู่แผนพัฒนา นโยบาย และการตัดสินใจของทุกภาคส่วน ทุกระดับ ระดมทรัพยากรทางการเงิน ยกระดับการจัดการฐานข้อมูล งานวิจัย การถ่ายทอดเทคโนโลยี และนวัตกรรม และสนับสนุนบทบาทของชุมชนท้องถิ่นและทุกกลุ่มเพศสภาพ ตลอดจนการพัฒนาปรับปรุงกฎหมายให้ครอบคลุม เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการบริหารจัดการความหลากหลายทางชีวภาพของประเทศ

🌍 สรุป : เพื่อวันที่มนุษย์และธรรมชาติเดินไปข้างหน้าร่วมกัน

เสียงเตือนจากธรรมชาติในวันนี้ คือคำเตือนถึงความมั่นคงในชีวิตของพวกเราทุกคน 💚 “แผนปฏิบัติการด้านความหลากหลายทางชีวภาพระดับชาติ พ.ศ. 2566 – 2570” จึงไม่ได้เป็นเพียงนโยบายหรือแผนงานบนกระดาษของภาครัฐ หากแต่คือ “เข็มทิศนำทาง” 🧭 ให้ทุกคนร่วมกันพัฒนาประเทศ โดยเริ่มลงมือทำตั้งแต่วันนี้ เพราะการอนุรักษ์ความหลากหลายทางชีวภาพไม่ใช่การหยุดใช้ประโยชน์ แต่คือการใช้อย่างชาญฉลาดและรู้คุณค่า เพื่อรักษาความอุดมสมบูรณ์ไว้ให้คงอยู่ตลอดไป

ตลอดการเดินทางสู่เป้าหมาย ปี 2570 สิ่งที่เรามุ่งหวังไม่ใช่แค่ตัวเลขในรายงานติดตามประเมินผล แต่คือการที่ทุกภาคส่วน ทั้งภาครัฐ ภาคเอกชน สถาบันการศึกษา ชุมชนท้องถิ่น และประชาชนทุกเพศทุกวัย 🤝 จะร่วมกันอนุรักษ์และใช้ประโยชน์ความหลากหลายทางชีวภาพ มุ่งสู่ความยั่งยืนอย่างแท้จริง

สุดท้ายนี้ การอนุรักษ์ความหลากหลายทางชีวภาพไม่ใช่หน้าที่ของหน่วยงานใดหน่วยงานหนึ่ง แต่เป็นความร่วมมือของทุกคน 🌱 เพราะทุกการตัดสินใจและทุกการลงมือทำในวันนี้ ล้วนมีส่วนกำหนดอนาคตของธรรมชาติและคุณภาพชีวิตของคนรุ่นต่อไป หวังว่าบทความนี้จะช่วยให้ทุกคนเห็นภาพและเข้าใจว่า “แผนปฏิบัติการด้านความหลากหลายทางชีวภาพระดับชาติ พ.ศ. 2566 – 2570” ไม่ใช่เพียงแผนงานบนกระดาษ แต่คือทิศทางสำคัญที่จะพาประเทศไทยก้าวสู่การพัฒนาที่สมดุลระหว่างคนและธรรมชาติอย่างยั่งยืน

📚 และเช่นเคย ONEP Learning ยังมีเรื่องราวน่าสนใจมาฝากกันอย่างต่อเนื่อง ในวันศุกร์หน้า แอดจะพาทุกคนไปรู้จักกับ “Iconic Species สิ่งมีชีวิตที่มีคุณค่ามากกว่าความโดดเด่น” ว่าสิ่งมีชีวิตเหล่านี้มีบทบาทสำคัญต่อระบบนิเวศและการอนุรักษ์ธรรมชาติอย่างไร พร้อมไขคำตอบว่าทำไมพวกมันจึงเป็นมากกว่าสัญลักษณ์ของความงดงาม แล้วพบกันในตอนหน้าครับ 👋