28 เมษายน 2569 จากแมลงตัวเล็ก สู่แรงบันดาลใจนวัตกรรม “ฟิล์มชีวภาพ” ทางเลือกแทนพลาสติก ใช้แล้วสลายได้

จุดเริ่มต้นของนวัตกรรมครั้งนี้ เกิดขึ้นจากการศึกษาแมลงตัวเล็กชนิดหนึ่งในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ด้วงสีขาวสะดุดตา ซึ่งมีโครงสร้างภายนอกที่สะท้อนแสงได้อย่างโดดเด่น จนกลายเป็นแรงบันดาลใจให้กับ Jie Wu นักศึกษาวิศวกรรมที่ต้องการถอดรหัสความลับของ “สีขาวบริสุทธิ์” จากธรรมชาติ

เดิมที เป้าหมายของการวิจัยคือการค้นหา “เม็ดสีขาวจากธรรมชาติ” เพื่อนำไปใช้ในอุตสาหกรรมกระดาษและสี โดยโครงสร้างสีขาวของด้วงชนิดนี้เกิดจากสารที่เรียกว่า “ไคติน” (chitin) ซึ่งเป็นคาร์โบไฮเดรตชนิดหนึ่งที่พบได้ทั่วไปในเปลือกสัตว์ทะเล เช่น ปูและกุ้งล็อบสเตอร์

จุดเด่นสำคัญคือ วัสดุเหล่านี้ผลิตจากทรัพยากรหมุนเวียน สามารถย่อยสลายได้ และยังนำไปทำปุ๋ยหมัก (compost) ได้อีกด้วย ปัจจุบันทีมวิจัยได้ยื่นจดสิทธิบัตรหลายรายการ และกำลังร่วมมือกับภาคอุตสาหกรรม เพื่อพัฒนาการใช้งานจริงในรูปแบบบรรจุภัณฑ์

แม้เทคโนโลยีจะมีศักยภาพสูง แต่ความท้าทายสำคัญยังคงอยู่ที่ “ปริมาณวัตถุดิบ” ซึ่งยังมีจำกัด เมื่อเทียบกับพลาสติกแบบดั้งเดิมที่ผลิตได้ในระดับมหาศาล เช่นเดียวกับวัสดุใหม่ทุกชนิด การพัฒนาไปสู่การใช้งานจริงจำเป็นต้องใช้เวลา เพื่อให้ภาคอุตสาหกรรมสามารถสร้างห่วงโซ่อุปทาน (supply chain) รองรับได้อย่างเพียงพอ

อีกหนึ่งความท้าทาย คือการยกระดับจากฟิล์มทดลองในห้องแล็บ ไปสู่การผลิตในระดับอุตสาหกรรม ซึ่งคาดว่าจะต้องใช้เวลาอีกหลายปี ปัจจุบัน ทีมวิจัยกำลังพัฒนาเทคโนโลยี “โรล-ทู-โรล” (roll-to-roll) และทำงานร่วมกับภาคเอกชน เพื่อผสานวัสดุชีวภาพนี้เข้ากับสายการผลิตบรรจุภัณฑ์ที่มีอยู่แล้ว

นวัตกรรมนี้จึงถือเป็นอีกก้าวสำคัญของการพัฒนาบรรจุภัณฑ์แห่งอนาคต ที่ไม่เพียงเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม แต่ยังมีประสิทธิภาพเทียบเท่าหรือเหนือกว่าพลาสติกแบบเดิม จากโจทย์เล็ก ๆ เรื่อง “สีของแมลง” สู่การแก้ปัญหาระดับโลก งานวิจัยนี้สะท้อนให้เห็นว่า การพัฒนาอย่างต่อเนื่องและการมองเห็นโอกาสในทุกข้อจำกัด อาจนำไปสู่คำตอบใหม่ที่โลกกำลังรอคอย

ที่มา : เทคโนโลยีชาวบ้าน (https://www.khaosod.co.th/technologychaoban/featured/article_335203)