29 มีนาคม 2569 คุณภาพอากาศในไทยดีขึ้น แต่เกินค่าแนะนำของ WHO
ปี2568 ฝุ่น PM2.5 ในไทยจะดีขึ้น แต่ก็ไม่การันตีว่าแนวโน้มจะเป็นอย่างนี้ไปเรื่อยๆ เพราะภาคอุตสาหกรรมยังมีช่องว่างในการปล่อยมลพิษอยู่มาก ดังนั้นจะแก้ไขปัญหานี้อย่างยั่งยืน ต้องอาศัยกฎหมาย PRTR และกฎหมายอากาศสะอาด เป็นตัวช่วยขับเคลื่อน นี่เป็นโจทย์ที่รัฐบาลอนุทินต้องเร่งวาระหลังจากกฎหมายถูกปัดตก
ภาพรวมของประเทศไทย นับว่าปรับตัวดีขึ้นเล็กน้อยจากปีก่อนหน้าในบางพื้นที่ ในปี 2568 ไทยอยู่ในอันดับที่ 48 ของโลกที่มีคุณภาพอากาศแย่ที่สุดในโลก ค่าเฉลี่ย PM2.5 ในปีที่แล้วอยู่ที่ 17.8 ไมโครกรัมต่อลูกบาศก์เมตรอซึ่งเป็นระดับต่ำที่สุดในรอบ 5 ปีที่ผ่านมา และ ‘ดีขึ้น’ จากอันดับที่ 45 ในปี 2567 ที่มีค่าเฉลี่ย PM2.5 อยู่ที่ 19.8 ไมโครกรัมต่อลูกบาศก์เมตร ในขณะที่ค่าแนะนำเฉลี่ยรายปีของ WHO ได้กำหนดไว้ที่ไม่เกิน 5 ไมโครกรัมต่อลูกบาศก์เมตร
อย่างไรก็ตาม แม้ภาพรวมจะปรับตัวดีขึ้น แต่ประเทศไทยยังคงเผชิญกับระดับฝุ่นพิษ PM2.5 ที่เกินค่าแนะนำของ WHO ในหลายช่วงเวลาและในหลายพื้นที่ สะท้อนว่าการแก้ปัญหาที่ยังเน้นเพียงมาตรการระยะสั้นหรือปลายเหตุไม่สามารถลดความเสี่ยงต่อสุขภาพของประชาชนได้อย่างแท้จริง
สำหรับประเทศไทย แหล่งกำเนิดมลพิษจากภาคอุตสาหกรรมและการผลิตไฟฟ้าจากเชื้อเพลิงก๊าซฟอสซิลยังคงเป็นปัจจัยสำคัญและไม่ได้รับการดูแลควบคุมอย่างที่ควร โดยเฉพาะในพื้นที่เมืองใหญ่และเขตอุตสาหกรรมซึ่งมีการปล่อยมลพิษ เช่น ซัลเฟอร์ไดออกไซด์ (SO₂) และออกไซด์ของไนโตรเจน (NOₓ) ก๊าซเหล่านี้เกิดจากการเผาไหม้เชื้อเพลิงฟอสซิลในระดับสูง ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญที่ก่อให้เกิด Secondary Organic Aerosols (SOAs) ซึ่งคาดว่าเป็นองค์ประกอบหลักของฝุ่นพิษ PM 2.5
แม้ก๊าซจากฟอสซิลจะถูกนำเสนอว่าเป็น “พลังงานสะอาดกว่า” แต่ในความเป็นจริงยังคงมีส่วนสำคัญในการซ้ำเติมปัญหามลพิษทางอากาศ
ทั้งนี้ กรีนพีซ ประเทศไทย ชี้ว่า รัฐบาลไทยต้องดัน พ.ร.บ. PRTR และหยุดพึ่งพาก๊าซฟอสซิลที่เป็นต้นตอของฝุ่นพิษ แต่กลับถูกมองข้ามและละเลย
ประเทศไทยมีมาตรการควบคุมมลพิษจากภาคอุตสาหกรรมอยู่บ้างแล้ว แต่ต้องยอมรับความจริงว่า ประเทศไทยยังมีช่องว่างในการบังคับใช้และการจัดการแหล่งกำเนิดขนาดใหญ่โดยเฉพาะภาคพลังงาน ทำให้เป็นอุปสรรคต่อการแก้ปัญหาฝุ่นควัน PM2.5 และส่งผลให้การแก้ไขปัญหาไม่สามารถทำได้อย่างยั่งยืน
ที่มา : Policy Watch (https://policywatch.thaipbs.or.th/article/life-281)
