5 มกราคม 2569 – พลิกมุมมอง ‘พลาสติก’ วัสดุรักษ์โลกที่ถูกเข้าใจผิด สู่ Net Zero
ในวันที่โลกพยายามลดการใช้พลาสติก ข้อมูลชุดใหม่กลับชี้ให้เห็นว่าพลาสติกอาจเป็น “ฮีโร่”
ในด้านสิ่งแวดล้อมหากจัดการได้ถูกวิธี เผยผลวิจัยพลาสติกกระทบโลกน้อยกว่าวัสดุอื่น 4 เท่า ขณะที่ยักษ์ใหญ่ “ดาว” (Dow) เดินหน้าปฏิวัติวงการด้วยกลยุทธ์ 6 ประการ มุ่งสร้างระบบนิเวศหมุนเวียน 100% พร้อมโชว์โรงงานต้นแบบคัดแยกขยะที่ระยอง
ท่ามกลางวิกฤติการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ พลาสติกมักถูกตราหน้าว่าเป็นจำเลยสังคม
แต่ในมุมมองของนักวัสดุศาสตร์อย่าง บริษัท ดาว (Dow) พลาสติกคือกุญแจสำคัญในการลดคาร์บอนฟุตพริ้นท์ หากมองผ่านเลนส์ของ “วงจรชีวิตผลิตภัณฑ์” (Life Cycle Assessment) อย่างถี่ถ้วน
พลาสติก วัสดุที่มีผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมน้อยกว่าที่คิด
วิชาญ ตั้งเคียงศิริสิน ประธานบริหารกลุ่มบริษัท ดาว ประเทศไทย กล่าวในงาน เครือข่ายส่งเสริม
การผลิตและการบริโภคที่ยั่งยืนแห่งประเทศไทยประจำปี 2568 ว่า เมื่อเปรียบเทียบกับวัสดุทดแทนอื่นๆ เช่น กระดาษ แก้ว หรือโลหะ พลาสติกสร้างผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมรวม น้อยกว่าถึง 4 เท่า โดยมีเหตุผลสนับสนุนหลัก 2 ประการ
- ประสิทธิภาพการขนส่ง: ด้วยน้ำหนักที่เบากว่าวัสดุอื่นมาก ทำให้การขนส่งสินค้าที่ใช้บรรจุภัณฑ์พลาสติกใช้พลังงานน้อยกว่า และปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ต่ำกว่าอย่างมีนัยสำคัญ
- การยืดอายุอาหาร: พลาสติกมีประสิทธิภาพสูงสุดในการป้องกันความชื้นและอากาศ ตัวอย่างที่ชัดเจนคือ การใช้ฟิล์มพลาสติกเพียง 1.5 กรัม ห่อแตงกวาเพียงลูกเดียว สามารถยืดอายุการเก็บรักษาจาก 3 วัน เป็น 14 วัน ช่วยลดปริมาณขยะอาหาร (Food Waste) ซึ่งเป็นแหล่งกำเนิดก๊าซเรือนกระจกที่สำคัญ
เจาะ 6 กลยุทธ์ “The Way Forward” ของการบริโภคพลาสติก
เพื่อให้บรรลุเป้าหมายที่ตั้งไว้ ดาวได้วางยุทธศาสตร์ขับเคลื่อนนวัตกรรมใน 6 มิติ ดังนี้
1.นวัตกรรมวัสดุเดี่ยว (Mono-material): เดิมบรรจุภัณฑ์แบบอ่อน (Flexible Packaging) เช่น ถุงเติมน้ำยาซักผ้า ต้องใช้พลาสติกซ้อนกัน 5-7 ชั้นทำให้รีไซเคิลไม่ได้ ดาวจึงพัฒนาเทคโนโลยีที่ใช้พลาสติกเพียงชนิดเดียวแต่
คงคุณสมบัติเดิมไว้ ทำให้สามารถโยนเข้าถังรีไซเคิลได้ทั้งชิ้น
2.การรีไซเคิลเชิงกล (Mechanical..Recycling): การนำพลาสติกใช้แล้วมาบดและหลอมใหม่เป็นเม็ดพลาสติก PCR (Post-Consumer Recycled) ซึ่งเป็นวิธีที่ใช้พลังงานน้อยที่สุด
3.การรีไซเคิลขั้นสูง (Advanced..Recycling): ดาวได้ยกระดับโรงงานที่มาบตาพุดจนได้รับมาตรฐาน ISCC PLUS เพื่อใช้เทคโนโลยีขั้นสูงเปลี่ยนขยะพลาสติกที่ปนเปื้อนและรีไซเคิลยาก ให้กลับไปเป็นวัตถุดิบตั้งต้น (Feedstock) สำหรับผลิตพลาสติกใหม่ที่มีคุณภาพเทียบเท่าพลาสติกผลิตใหม่
4.วัสดุฐานชีวภาพ (Bio-based Materials): มุ่งเน้นการใช้วัตถุดิบจากธรรมชาติที่ไม่แย่งพื้นที่ปลูกอาหาร เช่น ของเหลือจากอุตสาหกรรมกระดาษ มาผลิตเป็นพลาสติกชีวภาพที่ยั่งยืน
5.การลดคาร์บอนในทุกขั้นตอน: การปรับปรุงกระบวนการผลิตเพื่อลด Carbon Footprint ตลอดสายการผลิต
6.การสร้างความร่วมมือในระบบนิเวศ (Ecosystem..Collaboration): ดาวเชื่อว่าเทคโนโลยีอย่างเดียวไม่พอ แต่ต้องมีระบบจัดการขยะที่ดีควบคู่กันไป
ที่มา : กรุงเทพธุรกิจ (https://www.bangkokbiznews.com/sustainability/environment/1212694)