30 มีนาคม 2564 ค้นพบหลักฐานความมั่งคั่งที่ไม่เท่าเทียมในสังคมมายาโบราณ

ที่มา: https://www.thairath.co.th/news/foreign/2059657

ความไม่เท่าเทียมกันทางความมั่งคั่งในสังคมมนุษย์นั้นมีมาตั้งแต่สมัยโบราณ ต้นกำเนิดมาจากการพัฒนาด้านผลิตอาหาร ซึ่งผลผลิตส่วนเกินทางการเกษตร ทำให้บางคนมีอำนาจควบคุมจัดสรรทรัพยากรที่ไม่ได้สัดส่วน สามารถบังคับ หรือชักชวนผู้อื่นให้จัดหาแรงงานและสินค้า เพื่อเพิ่มความไม่เท่าเทียมกันของความร่ำรวยมั่งมี การพยายามทำความเข้าใจถึงความไม่เท่าเทียมกันในสังคมโบราณ เป็นสิ่งที่นักวิจัยสนใจศึกษา ล่าสุด ซากปรักหักพังของชาวมายาที่ประเทศเบลีซ ในอเมริกากลางดูจะไขความกระจ่างได้ ทีมวิจัยนำโดยนักโบราณคดีจากพิพิธภัณฑ์ฟิลด์ ประเทศสหรัฐอเมริกาเผยว่า ซากบ้านจำนวนมากที่ขุดพบในสถานที่ ๒ แห่งทางตอนใต้ของประเทศเบลีซ ให้ข้อมูลเชิงลึกถึงความไม่เท่าเทียมกันทางความมั่งคั่งในเมืองมายาโบราณ บ้าน ๑๘๐ หลังตั้งอยู่ในเมืองขนาดกลางอย่าง Uxbenká ส่วนอีก ๙๓ หลังตั้งอยู่ใน Ix Kuku’il เมืองเล็กๆ ใกล้เคียงทั้ง ๒ เมืองนี้เจริญรุ่งเรืองถึงขีดสุดในยุคคลาสสิก มายา (Classic Maya) ตั้งแต่ ค.ศ. ๒๕๐ – ๙๐๐ ในช่วงเวลานี้เองชาวมายาสร้างพีระมิดสูงตระหง่าน สร้างประติมากรรมและภาพวาดที่น่าอัศจรรย์ มีการจารึกอักษรอียิปต์โบราณ นอกจากนี้ ยังเชี่ยวชาญในการทำปฏิทินและคำนวณ ขณะที่สังคมประกอบไปด้วยกษัตริย์ ขุนนาง พ่อค้า ช่างฝีมือ ชาวนา และแรงงานจำนวนมาก

การวัดความเหลื่อมล้ำไม่เท่าเทียมทางฐานะ เช่นเรื่องของขนาดและลักษณะโครงสร้าง พบความไม่เท่าเทียมกันปรากฏไปทั่วพื้นที่ บ้านหลังใหญ่จะมีสถาปัตยกรรมที่ประณีตกว่า อุดมด้วยสมบัติพัสถาน ทั้งสินค้านำเข้า ของฟุ่มเฟือย เช่น หยก เปลือกหอย เครื่อง ประดับส่วนตัว และแก้วภูเขาไฟหรือหินออบซิเดียน โดยที่บ้านหลังใหญ่จะล้อมรอบด้วยบ้านหลังเล็กในละแวกใกล้เคียง โดยห่างไกลจากใจกลางเมือง