28 ตุลาคม 2569 ศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวลำปาง ดัน ‘ข้าวรักษ์โลก’ ปลดล็อกรายได้พุ่ง 11.9% เซฟต้นทุน 30%
การปรับเปลี่ยนวิถีการทำนาจากแบบดั้งเดิมสู่ “เกษตรคาร์บอนต่ำ” ไม่ใช่เพียงแค่เทรนด์การอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมเพื่อแก้ปัญหาฝุ่นควันพิษ PM2.5 เท่านั้น แต่คือกลยุทธ์ทางธุรกิจที่ช่วยปลดล็อกโครงสร้างต้นทุนและเพิ่มอำนาจการต่อรองราคาในตลาดพรีเมียม การเปลี่ยนขยะทางการเกษตรอย่างฟางข้าวและตอซังให้กลายเป็นปุ๋ยบำรุงดิน จึงเป็นโมเดลความยั่งยืนที่พิสูจน์แล้วว่าช่วยสร้างผลตอบแทนที่เป็นรูปธรรมให้แก่เกษตรกรไทย
นางสาวปิยวรรณ มาตราช ผู้อำนวยการศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวลำปาง กรมการข้าว เปิดเผยถึงความสำเร็จในการขับเคลื่อนการผลิตข้าวที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมภายใต้แนวคิด BCG Model (Bio-Circular-Green Economy) และ โครงการ “ข้าวรักษ์โลก” เพื่อช่วยเกษตรกรรับมือกับวิกฤตการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ลดการปล่อยก๊าซมีเทน และร่วมแก้ปัญหาหมอกควันฝุ่นพิษ PM2.5 ในพื้นที่ภาคเหนือตอนบน
ศูนย์ฯ ได้กำหนดมาตรการร่วมกันในกลุ่มนาแปลงใหญ่ ศูนย์ข้าวชุมชน และกลุ่มผู้ผลิตเมล็ดพันธุ์ โดยส่งเสริมให้เกษตรกร “ยกเลิกการเผาตอซังและฟางข้าวอย่างเด็ดขาด” เปลี่ยนมาใช้วิธีไถกลบ นำจุลินทรีย์มาช่วยย่อยสลายเพื่อเตรียมแปลงนาให้ทันรอบการปลูก ควบคู่กับการบริหารจัดการเครื่องจักรร่วมกัน เช่น รถอัดฟางและเครื่องไถกลบ เพื่อลดภาระการลงทุนรายบุคคล
เซฟต้นทุนปุ๋ย-เคมี 20–30% ดันราคาขายพรีเมียมพุ่ง 15% ผลจากการนำสารชีวภัณฑ์ ปุ๋ยชีวภาพ และจุลินทรีย์ย่อยสลายตอซังมาใช้ทดแทนสารเคมีเดิม พบว่าเกษตรกรในโครงการสามารถ ลดต้นทุนค่าปุ๋ยและสารเคมีลงได้ถึง 20–30% ขณะเดียวกัน ผลผลิตข้าวบริสุทธิ์ที่ได้มาตรฐานและตรวจสอบย้อนกลับได้ ยังได้รับการตอบรับอย่างดีจากโรงสีพันธมิตรและตลาดพรีเมียม ส่งผลให้จำหน่ายได้ ราคาสูงกว่าท้องตลาดทั่วไป 10–15% นอกจากนี้ การประเมินผลโครงการผลิตข้าวอย่างยั่งยืนในภาพรวมระบุว่า เกษตรกรที่ปฏิบัติตามมาตรฐานสิ่งแวดล้อม มีรายได้สุทธิเพิ่มขึ้นเฉลี่ยถึง 11.90% ควบคู่กับการมีสุขภาพที่ดีขึ้นจากการลดการสัมผัสสารเคมีสะสมในแปลงนา ความสำเร็จของโครงการข้าวรักษ์โลกในจังหวัดลำปาง สะท้อนถึงการนำโมเดล BCG มาปรับใช้จริงในภาคการเกษตรได้อย่างทรงพลัง การเปลี่ยนก๊าซเรือนกระจกและฝุ่นควันให้กลายเป็นรายได้สุทธิที่เพิ่มขึ้นของเกษตรกร ถือเป็นเข็มทิศสำคัญในการยกระดับข้าวไทยสู่ตลาดโลกยุคใหม่ที่เน้นย้ำเรื่องความยั่งยืนและความปลอดภัยทางอาหาร
ที่มา : กรุงเทพธุรกิจ (https://www.bangkokbiznews.com/economics/1256741)