2 กันยายน 2569 จ่อใช้ “นิติวิทยาศาสตร์สิ่งแวดล้อม” ตรวจพืชหาสาเหตุปนเปื้อนสารพิษ อ.แม่อาย จ.เชียงใหม่

          เตรียมเก็บตัวอย่างพืชใช้วิธีนิติวิทยาศาสตร์สิ่งแวดล้อมตรวจสอบโลหะหนักจากเหมืองแร่ หรือสารเคมีทางการเกษตร หลังมีการตรวจพบพืช 43 ชนิดพบสารโลหะหนักว่าไม่ผ่านมาตรฐาน

วันนี้ (30 ส.ค.2569) ที่ห้องประชุมองค์การบริหารส่วนตำบลท่าตอน อ.แม่อาย จ.เชียงใหม่ เกษตรอำเภอแม่อาย สภาเกษตรกรจังหวัดเชียงใหม่ ผู้นำชุมชนในตำบลท่าตอน นักวิชาการ และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องได้ประชุมหารือในประเด็นการปนเปื้อนของสารพิษในพืชผักตลอดลุ่มน้ำกกใน ต.ท่าตอน และ ต.แม่นาวาง อ.แม่อาย จ.เชียงใหม่

เกษตรอำเภอแม่อาย ได้รายงานผลจากการเก็บตัวอย่าง 9 ครั้ง (ธ.ค.2568-ส.ค.2569) จำนวน 61 ตัวอย่าง และผลตรวจวิเคราะห์ 6 ครั้ง จำนวน 54 ตัวอย่าง พบว่า พืชไม่ผ่านมาตรฐานจำนวน 43 ตัวอย่าง (ร้อยละ 80) ผ่านมาตรฐานฯ จำนวน 11 ตัวอย่าง (ร้อยละ 20) โดยตรวจพบสารหนู 10 ตัวอย่าง แคดเมียม 37 ตัวอย่าง และตะกั่ว 14 ตัวอย่าง พืชที่เสี่ยงต่อการปนเปื้อนโลหะหนักสูง เช่น พริกขี้หนู แตงกวา มันเทศ กระเทียม มะเขือม่วง ข้าวโพดหวาน และมะม่วง ส่วนแนวทางการจัดการพื้นที่เกษตรกรรม เกษตรอำเภอแม่อายได้แนะนำเปลี่ยนพืชไม่ใช่เพื่อการบริโภค และเเนะนำพืชทางเลือก โดยเฉพาะไม้ยืนต้นเศรษฐกิจ เช่น ยางพารา สัก ไผ่ และหลีกเลี่ยงการใช้แม่น้ำกก

ด้านตัวแทนกรมพัฒนาที่ดิน รายงานว่า ที่ผ่านมามีเก็บตัวอย่างดินและตะกอนดิน อ.แม่อาย จ.เชียงใหม่ พบสารโลหะหนักที่เกินค่ามาตร คือสารหนู 3 จุด อ.แม่อาย และได้วางแผนเก็บตัวอย่างดินและน้ำ 60 จุด คือ ระยะ 100 เมตร ตัวอย่าง 200 เมตร 500 เมตร 1,000 เมตร 2,000 เมตร จนปัจจุบันได้แผนที่เฝ้าระวังความเสี่ยง ซึ่งมีการแบ่งระดับการปนเปื้อน 3 ระดับ คือ สีเขียว (ปลอดภัย) สีเหลือง (เฝ้าระวัง) และสีแดง (เกินมาตรฐาน) มีแผนจะเก็บต่อสารพิษยังพบต่อเนื่อง

ส่วนการจัดการดิน สีเขียวยังใช้ได้ปกติ แต่ต้องนำดินมาตรวจปีละ 1 ครั้ง ส่วนพื้นที่เฝ้าระวัง (สีเหลือง) ปีละ 2 ครั้ง และเพิ่มอินทรีย์วัตถุ พื้นที่สีแดง จะต้องบูรณาการหน่วยงานอื่นๆ ส่วนคำแนะนำกรมพัฒนาที่ดินหลีกเลี่ยงการปลูกพื้นที่สีแดง ส่วนผลการตรวจข้าว ที่หลายฝ่ายกังวลตอนนี้ยังไม่เกินค่ามาตรฐานสามารถบริโภคได้ ส่วนสาเหตุมาจากน้ำกก หรือสารเคมีการเกษตรหรือไม่ จะต้องมีการเก็บตัวอย่างเพิ่มอีก

ด้านตัวแทนเกษตรกร กล่าวถึงปัญหาการตรวจพืชผลการเกษตรที่ผ่านมา พบปัญหาชาวบ้านไม่รู้ผลตรวจแปลงที่ขอไปตรวจเจออะไรบ้าง เมื่อเอาไปหลาย ๆ รอบไม่มีค่าตอบแทน ชาวบ้านจึงไม่อยากให้ความร่วมมือ นายราชา คำพินิจ กำนันตำบลท่าตอน อ.แม่อาย จ.เชียงใหม่ กล่าวว่า ผลกระทบที่เกิดขึ้นปัจจุบันเกษตรกรหวั่นวิตกผลกระทบการขายผลผลิตทางการเกษตร อาจทำให้ราคาตกต่ำ และไม่รับซื้อผลผลิต

นางแสงระวี สุวีรการย์ รองประธานมูลนิธิร่มโพธิ์ อ.แม่อาย จ.เชียงใหม่ กล่าวว่า จะมีการเก็บตัวอย่างอีก ซึ่งการเก็บตัวอย่างรอบนี้จะทำให้ทุกอย่างชัดเจนมากขึ้น เมื่อปีที่แล้วเหมือนตรวจให้รู้มีสารพิษหรือไม่ แต่การตรวจครั้งนี้จะแยกให้เห็นที่มาชัดเจน สอดคล้องกับ ดร.สืบสกุล กิจนุกร สำนักวิชานวัตกรรมสังคม มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง กล่าวว่า ปัญหาน้ำและผลผลิตทางการเกษตร ตรงนี้เป็นโจทย์ใหญ่ที่จะต้องร่วมหาคำตอบ เพื่อจะทราบว่าการปนเปื้อนมาจากเหมืองแร่ หรือจากสารเคมีทางการเกษตร มีสัดส่วนเท่าไหร่ และจะนำไปสู่เจรจากับทางการเมียนมาได้

ที่มา : Thai PBS (https://www.thaipbs.or.th/news/content/510086)