19 พฤศจิกายน 2569 เปิดผลงาน 3 โรงเรียน ปั้นไอเดียเยาวชนสู่นวัตกรรมเพื่อสิ่งแวดล้อม
ปัญหาสิ่งแวดล้อมใกล้ตัวเข้ามาในชีวิตประจำวันของคนรุ่นใหม่มากขึ้น ทั้งอากาศที่ร้อนขึ้น สภาพอากาศแปรปรวน น้ำท่วม และปัญหาขยะ การเรียนรู้เรื่องสิ่งแวดล้อมจึงควรเริ่มตั้งแต่ในโรงเรียน เพื่อให้เด็กและเยาวชนเข้าใจปัญหา รู้จักหาวิธีแก้ไข และได้ทดลองลงมือทำด้วยตัวเองภายในงาน Sustainability Expo 2026 (SX2026) ซึ่งจัดต่อเนื่องเป็นปีที่ 7 ภายใต้แนวคิด ‘พอเพียง ยั่งยืน เพื่อโลก’ มีการจัดเวที SX TALK STAGE หัวข้อ ‘CNC Schools in Action นวัตกรรมจากโรงเรียนสู่อนาคตที่ยั่งยืน’ นำผลงานของ 3 โรงเรียนเครือข่าย CNC ได้แก่ โรงเรียนอัสสัมชัญธนบุรี โรงเรียนยอแซฟอุปถัมภ์ และโรงเรียนศาลาตึกวิทยา มาถ่ายทอดประสบการณ์การทำงานด้านความเป็นกลางทางคาร์บอนและสิ่งแวดล้อมที่นักเรียนได้ร่วมคิดและลงมือทำจริงเทคโนโลยีตรวจวัดสิ่งแวดล้อม‘โรงเรียนอัสสัมชัญธนบุรี’ นำเทคโนโลยีมาใช้ติดตามปัญหาสิ่งแวดล้อมในโรงเรียน ด้วยโครงงาน ‘ECO..AC’ ระบบเก็บและวิเคราะห์ข้อมูลสภาพแวดล้อมแบบเรียลไทม์ โดยใช้อุปกรณ์ตรวจวัดสภาพแวดล้อม (Airbox) ที่ติดตั้งเซ็นเซอร์วัดความสว่างและสภาพอากาศ พร้อมใช้พลังงานจากแผงโซลาร์เซลล์สำหรับชาร์จแบตเตอรี่และจ่ายไฟให้ระบบข้อมูลที่ตรวจวัดได้จะถูกส่งขึ้นเว็บไซต์ทันที ก่อนนำไปวิเคราะห์ด้วย AI และ Internet of Things จากนั้นจะส่งข้อมูลให้คณะกรรมการสิ่งแวดล้อมของโรงเรียนใช้ประกอบการวางแผนแก้ไขปัญหาได้อย่างรวดเร็ว โดยโรงเรียนตั้งใจพัฒนาระบบนี้ให้เป็นพื้นที่เรียนรู้ที่นักเรียนสามารถติดตามข้อมูลและนำไปใช้จริง หรือที่เรียกว่า Living Lab
ขณะที่ตัวแทนนักเรียนกล่าวว่า เรื่องสิ่งแวดล้อมเป็นเรื่องใกล้ตัว โดยเปรียบโลกเสมือนห้องๆ ห้องหนึ่ง หากห้องสกปรก มีกลิ่นเหม็น หรือมีอากาศร้อนจนเกินไป ก็ไม่มีใครอยากอาศัยอยู่ โลกก็เช่นเดียวกัน เมื่ออุณหภูมิสูงขึ้น มนุษย์ย่อมได้รับผลกระทบจากสภาพแวดล้อมที่เปลี่ยนแปลงไปแนวคิดดังกล่าวยังเชื่อมโยงกับหลัก ‘One Health’ ที่มองว่ามนุษย์ สัตว์ และสิ่งแวดล้อมมีความเกี่ยวข้องกัน เมื่อเกิดปัญหาโลกร้อน ผลกระทบย่อมส่งต่อไปถึงสิ่งมีชีวิตอื่น เช่น การละลายของธารน้ำแข็งบริเวณขั้วโลกที่ทำให้สัตว์ในพื้นที่ดังกล่าวใช้ชีวิตได้ยากขึ้น นักเรียนจึงอยากให้คนมองการดูแลโลกในมุมของสิ่งมีชีวิตอื่นที่ต้องอาศัยอยู่ร่วมกันด้วยนักเรียนสร้างเครื่องคัดแยกขยะด้าน ‘โรงเรียนยอแซฟอุปถัมภ์’ ใช้แนวคิด ‘เลาดาโต ซี’ (Laudato Si’) ของสมเด็จพระสันตะปาปาฟรังซิส ซึ่งมีความหมายว่า ‘ขอสรรเสริญพระเจ้า’ เป็นแนวทางจัดกิจกรรมด้านสิ่งแวดล้อม โดยเน้นว่าการดูแลโลกเป็นหน้าที่ร่วมกันของมนุษย์ทุกคน และเชื่อมโยงกับหลัก One Health หรือ EcoHealth ที่มองว่ามนุษย์ สัตว์ และสิ่งแวดล้อมต่างมีความเกี่ยวข้องกันกิจกรรมภายในโรงเรียนมีทั้งการเพิ่มพื้นที่สีเขียว ทำแปลงปลูกผักเพื่อเพิ่มความหลากหลายทางชีวภาพ จัดประกวดพืชเพื่อส่งเสริมความรู้ ตั้งจุดแยกขยะตั้งแต่โรงอาหารไปจนถึงอาคารเรียน และจัดมุมความรู้ด้านสิ่งแวดล้อมในห้องเรียนกว่า 30 ห้องเรียน โดยนักเรียนเป็นผู้คิดริเริ่มและลงมือทำกิจกรรมด้วยตัวเอง ตั้งแต่ต้นทาง โดยไม่ได้รอรับคำสั่งจากผู้บริหารหรือครูโดยผลงานที่น่าสนใจคือ ‘ระบบคัดแยกขยะอัจฉริยะ’ (AI Power Smart Waste Sorting System) ที่นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 ร่วมกันพัฒนาขึ้น โดยต่อยอดจากโครงงานถังแยกขวดพลาสติกและกระป๋องที่ใช้เซ็นเซอร์ตรวจจับโลหะ สู่ระบบต้นแบบที่ออกแบบให้รองรับการใช้งานในระดับโรงงาน
สร้างเครือข่าย ส่งต่อความรู้ส่วน‘โรงเรียนศาลาตึกวิทยา’ ซึ่งเป็นโรงเรียนมัธยมศึกษาขนาดกลาง เลือกขับเคลื่อนงานสิ่งแวดล้อมผ่านการจัดกิจกรรม การอบรม และการสร้างเครือข่ายเยาวชน ภายใต้โครงการสร้างเครือข่ายเยาวชนผู้นำสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน โดยใช้รูปแบบการทำงานที่เรียกว่า ‘BGIO Model’ แบ่งเป็น 4 ขั้นตอน
ขั้นแรก Beginning หรือจุดเริ่มต้น
ขั้นที่สอง Goal คือการกำหนดเป้าหมาย
ขั้นที่สาม Implementation คือการลงมือทำ
ขั้นสุดท้าย Outcome คือผลที่เกิดขึ้นจากการทำงานต่อเนื่อง
ที่มา : เดลินิวส์ ออนไลน์ (https://www.dailynews.co.th/news/6357981/)