11 มิถุนายน 2569 “กรุงเทพฯ” สู่การเป็นมหานครสีเขียว ใกล้ความจริงหรือยัง?

พื้นที่สีเขียวในกรุงเทพมหานคร ใกล้เข้าเกณฑ์ที่องค์การอนามัยโลกกำหนดแล้ว คือ พื้นที่สีเขียว 10 ตารางเมตร ต่อคน แต่นั่นเพียงพอแล้วหรือไม่ หรือหากเรามีผู้ว่าฯ จากการเลือกตั้งรอบใหม่ พื้นที่สีเขียวก็ยังเป็นเรื่องที่ควรต้องพูดถึงกัน ข้อมูลล่าสุดจากสำนักสิ่งแวดล้อม ชี้ว่า ตอนนี้ คนกรุงเทพฯ มีพื้นที่สีเขียวเฉลี่ยคนละ 8.27 ตารางเมตรต่อคน

แต่นั่นเป็นการคำนวณเฉพาะประชากรที่มีทะเบียนบ้านในกรุงเทพฯ ราว 5.5 ล้านคน เชื่อไหมว่า หากเรานับประชากรแฝงใน กทม. ราว 2.8 ล้านคน นั่นจะทำให้ กทม. ยังห่างไกลจากพื้นที่สีเขียว 10 ตารางเมตรต่อคน เพราะพื้นที่จะเหลือแค่ 5.4 ตารางเมตรต่อคนเท่านั้น  แล้วมีความเป็นไปได้แค่ไหน ที่กรุงเทพฯ จะมีพื้นที่สีเขียวตามเกณฑ์ เป็นมหานครในระดับสากล *หมายเหตุ: ข้อมูลจากการรวบรวมและจัดทำโดย The..Active (ศูนย์สื่อสารวาระทางสังคมและนโยบายสาธารณะ ไทยพีบีเอส) ที่อนุญาตให้นำมาอ้างอิงได้

ข้อมูลจากการรวบรวมและจัดทำโดย The Active ที่อนุญาตให้เรานำมาอ้างอิงได้ พบตัวเลขที่น่าสนใจว่า พื้นที่สีเขียวในกรุงเทพฯ อันที่จริง เพิ่มขึ้นถึง 9 เท่า ในช่วง 30 ปีที่ผ่านมา จาก 4.8 ล้านตารางเมตร เป็นมากถึง 44.8 ล้านตารางเมตร และอันที่จริง 14 เขต จาก 50 เขตทั่ว กทม. มีพื้นที่สีเขียวเฉลี่ยต่อประชากรเกินเกณฑ์ขององค์การอนามัยโลกแล้ว

30 ปีที่ระบุไว้นั้น ครอบคลุมผู้ว่าฯ กทม. 6 คนด้วยกัน และแต่ละคนก็มีนโยบายเพิ่มพื้นที่สีเขียว อย่างมีนัยยะสำคัญ

– ยกตัวอย่าง สมัยพิจิตต รัตตกุล สร้างสวนสาธารณะใต้สะพานพระราม 9

– สมัคร สุนทรเวช ที่เปลี่ยนที่รกร้างเป็นที่พักผ่อน

– อภิรักษ์ โกษะโยธิน กับโครงการ 10 สวนสวน 10 คลองใส 10 ถนนสะอาด

– ส่วนชัชชาติ สิทธิพันธุ์ กับโครงการ สวน 15 นาที และปลูกต้นไม้ล้านต้น

หากดูตามกราฟิกจะเห็นได้ชัดว่า พื้นที่สีเขียวของ กทม. ไม่ได้พุ่งสูงแบบก้าวกระโดดในยุคของผู้ว่าฯ
คนใดคนหนึ่ง แต่เพิ่มขึ้นต่อเนื่องในทุก ๆ ปี จนมาถึงยุคของชัชชาติ ที่ตัวเลขอยู่ที่ 8.27 ตารางเมตรต่อคน
แล้วพื้นที่สีเขียวของ กทม. แบ่งเป็นอะไรบ้าง เรามาดูกัน

สัดส่วนที่เยอะที่สุด หรือราว 26.1% คือ สวนหมู่บ้าน คิดเป็น 11.7 ล้านตารางเมตร โดยสวนหมู่บ้าน ก็คือ สวนขนาดมากกว่า 2 ไร่ แต่ไม่เกิน 25 ไร่ แต่มีสิ่งอำนวยความสะดวกไม่มากนัก รองลงมาคือ สวนระดับย่าน 18.6% หรือ 8.3 ล้านตารางเมตร โดยสวนระดับย่าน คือ สวนที่มีขนาดมากกว่า 125 ไร่ แต่ไม่เกิน 500 ไร่ มีสิ่งอำนวยความสะดวก อาทิ ลานอเนกประสงค์ บึงตกปลา จักรยาน เป็นต้น สวนถนน 17.8% หรือ 8 ล้านตารางเมตร และสวนชุมชน 16.6% หรือ 7.4 ล้านตารางเมตร นี่เป็นสวนที่อยู่ริมทางสัญจร หรือสวนเกาะกลางนั่นเอง

แต่หากมาดูที่สวนระดับเมือง ซึ่งเป็นส่วนขนาดใหญ่ 500 ไร่ขึ้นไป ให้บริการแก่คนทั้งเมือง จัดกิจกรรมได้หลากหลาย นี่คิดเป็นสัดส่วนราว 5% หรือมีพื้นที่ 2.3 ล้านตารางเมตรเท่านั้น เช่นที่บึงหนองบอน เป็นต้น แม้ข้อมูลที่เรานำเสนอไป จะชี้ว่า พื้นที่สีเขียวเพิ่มจำนวนขึ้นอย่างต่อเนื่องทุกปี แต่กรุงเทพมหานคร ก็เป็นเมืองที่มีประชากรหนาแน่น พื้นที่จำกัด ทำให้หาพื้นที่มาทำพื้นที่สีเขียวได้น้อยลงเรื่อย ๆ นี่เป็นเหตุผล ที่ต้องอาศัยความร่วมมือจากภาคส่วนต่าง ๆ เพื่อบรรลุเป้าหมายมหานครสีเขียว โดยหากดูอีกกราฟิกที่ทาง The Active สำรวจมาจะพบว่า อันที่จริง กรุงเทพมหานคร ไม่ได้เป็นคนสร้างพื้นที่สีเขียวแต่เพียงผู้เดียว
แต่มีหน่วยงานเอกชน ร่วมกันสร้างพื้นที่สีเขียวด้วยไม่น้อย

ที่มา : www.tnnthailand.com (https://www.tnnthailand.com/tnnexclusive/237465/)