10 พฤษภาคม 2565 วาฬวากีต้าแม้จะเหลือน้อยแต่ยังไม่ถึงวาระสูญพันธุ์

ที่มา: https://www.thairath.co.th/lifestyle/life/2388025

“วากีต้า” (Vaquita) เป็นสัตว์จำพวกวาฬขนาดเล็ก มีความยาวประมาณ 1.5 ม. หนักราว 54 กก. รูปทรงลำตัวคล้ายลูกตอร์ปิโด มีสีเทาอยู่ด้านบน และด้านล่างเป็นสีขาว มีวงแหวนสีเข้มรอบดวงตา จัดเป็นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมในทะเลที่หายากที่สุดในโลก ปัจจุบันใกล้สูญพันธุ์อย่างยิ่ง ส่วนจะมีความเสี่ยงที่จะสูญพันธุ์มากขึ้นแค่ไหน เมื่อเร็ว ๆ นี้ ทีมวิจัยนำโดยนักนิเวศวิทยาและชีววิทยาวิวัฒนาการของมหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย ลอสแอนเจลิส ในสหรัฐอเมริกา ที่ศึกษาความเสี่ยงนี้มานานกว่า 20 ปี รายงานการศึกษารูปแบบทางพันธุกรรมจากตัวอย่างเนื้อเยื่อวากีต้าที่เก็บรวบรวมช่วงปี พ.ศ. 2528–2560 ทีมวิจัยระบุว่า วาฬวากีต้ายังคงขยายพันธุ์อย่างแข็งขันแม้จะมีจำนวนเพียง 10 ตัว โดยอาศัยอยู่ทางตอนเหนือของอ่าวแคลิฟอร์เนีย หรือ ทะเลคอร์เตซ ตั้งอยู่ระหว่างแผ่นดินใหญ่ของเม็กซิโก และคาบสมุทรบาฮา ทีมเผยว่า จากการวิเคราะห์ดีเอ็นเอจากตัวอย่างเนื้อเยื่อของวากีต้าดังกล่าว พบความเชื่อมโยงใกล้ชิดกับดีเอ็นเอของวากีต้าที่ยังมีชีวิตในปัจจุบัน ทีมพัฒนาแบบจำลองคอมพิวเตอร์เพื่อทำนายว่า ประชากรวากีต้าจะเปลี่ยนไปอย่างไรในอีก 50 ปีข้างหน้า การทดสอบดีเอ็นเอชี้ว่า ประชากรวากีต้ายังคงมีศักยภาพทางพันธุกรรม ซึ่งมีความแปรปรวนทางพันธุกรรมในระดับต่ำตามธรรมชาติ ความเสี่ยงจากการผสมพันธุ์จึงลดลง

นอกจากนี้ ข้อมูลทางพันธุกรรมจากวากีต้าบ่งชี้ว่า พวกมันปรากฏตัวเมื่อ 2,500,000 ปีก่อน และปรับตัวให้เข้ากับชีวิตในน้ำตื้นของอ่าวแคลิฟอร์เนียทางตอนเหนือ และช่วง 250,000 ปีที่ผ่านมา วากีต้ามีความผันผวนจาก ไม่กี่พันตัวเป็นราว 5,000 ตัว ซึ่งหาได้ยากเมื่อเทียบกับสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมในทะเลอื่น ๆ การที่พวกมันรักษาประชากรกลุ่มเล็ก ๆ ไว้เป็นเวลานานได้ ช่วยลดความเสี่ยงของการผสมพันธุ์ได้ เนื่องจากพวกมันมีความแตกต่างทางพันธุกรรมน้อย ดังนั้นวากีต้ามีโอกาสในการอยู่รอดแม้ว่าจะมีจำนวนเพียงน้อยนิด