คณะกรรมการจัดที่ดินแห่งชาติ

คณะกรรมการจัดที่ดินแห่งชาติ

ความเป็นมา

          คณะกรรมการจัดที่ดินแห่งชาติ เป็นองค์กรบริหารจัดการที่ดินภายใต้ประมวลกฎหมายที่ดิน เดิมมีรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย เป็นประธาน อธิบดีกรมที่ดิน เป็นกรรมการและเลขาธิการ โดยมีกองงานเลขาธิการคณะกรรมการจัดที่ดินแห่งชาติในสังกัดกรมที่ดิน ทำหน้าที่เป็นฝ่ายเลขาธิการ และมีคณะกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ ไม่เกิน 7 คน ซึ่งคณะรัฐมนตรีแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งคราวละ 4 ปี
          นอกจากนี้ คณะกรรมการจัดที่ดินแห่งชาติได้แต่งตั้งคณะอนุกรรมการพิจารณาแนวทาง และมาตรการเกี่ยวกับนโยบายที่ดิน มีรองอธิบดีกรมที่ดิน เป็นประธาน นายอุรา สุนทรศารทูล เป็นอนุกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ ผู้แทนส่วนราชการที่เกี่ยวข้อง เป็นอนุกรรมการ ผู้อำนวยการกองงานเลขาธิการคณะกรรมการจัดที่ดินแห่งชาติ เป็นอนุกรรมการและเลขานุการ มีหน้าที่พิจารณาแนวทางและมาตรการเพื่อให้การปฏิบัติเป็นไปตามนโยบายที่ดิน ตลอดจนกลั่นกรองเรื่องก่อนนำเสนอคณะกรรมการจัดที่ดินแห่งชาติ
          ต่อมามีการปฏิรูประบบราชการ ตามพระราชกฤษฎีกาโอนกิจการบริหารและอำนาจหน้าที่ของ ส่วนราชการให้เป็นไปตามพระราชบัญญัติปรับปรุงกระทรวง ทบวง กรม พ.ศ. 2545 พ.ศ.2545 มาตรา 68 (1) ให้โอนอำนาจหน้าที่กระทรวงมหาดไทยในส่วนของกรมที่ดิน เฉพาะที่เกี่ยวกับกองงานเลขาธิการ คณะกรรมการจัดที่ดินแห่งชาติ ซึ่งปฏิบัติหน้าที่ฝ่ายเลขาธิการคณะกรรมการจัดที่ดินแห่งชาติ มาเป็น ของสำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ปัจจุบันคือกองบริหารจัดการที่ดิน และตามพระราชกฤษฎีกาแก้ไขบทบัญญัติให้ สอดคล้องกับการโอนอำนาจหน้าที่ของส่วนราชการให้เป็นไปตามพระราชบัญญัติปรับปรุงกระทรวง ทบวง กรมฯ พ.ศ. 2545 พ.ศ.2545 มาตรา 4 ได้แก้ไขมาตรา 14 แห่งประมวลกฎหมายที่ดิน โดยแก้ไข คำว่า “รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย” ประธานคณะกรรมการจัดที่ดินแห่งชาติ เป็น “รัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม” คำว่า “อธิบดีกรมประชาสงเคราะห์” เป็น “อธิบดีกรมพัฒนาสังคมและสวัสดิการ” และคำว่า “อธิบดีกรมที่ดิน” กรรมการและเลขาธิการ เป็น “ผู้อำนวยการสำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม” ส่วนกรรมการ
อื่นคงเดิม

องค์ประกอบ

1. รัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม	ประธานกรรมการ
2. รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงมหาดไทย	กรรมการ
3. ปลัดกระทรวงมหาดไทย	กรรมการ
4. ปลัดกระทรวงกลาโหม	กรรมการ
5. อธิบดีกรมการปกครอง	กรรมการ
6. อธิบดีกรมพัฒนาสังคมและสวัสดิการ	กรรมการ
7. อธิบดีกรมส่งเสริมสหกรณ์	กรรมการ
8. อธิบดีกรมทางหลวง	กรรมการ
9. อธิบดีกรมชลประทาน	กรรมการ
10. อธิบดีกรมพัฒนาที่ดิน	กรรมการ
11. อธิบดีกรมทรัพยากรธรณี	กรรมการ
12. อธิบดีกรมส่งเสริมการเกษตร	กรรมการ
13. อธิบดีกรมป่าไม้	กรรมการ
14. อธิบดีกรมธนารักษ์	กรรมการ
15. ผู้อำนวยการสำนักงบประมาณ	กรรมการ
16. เลขาธิการคณะกรรมการกฤษฎีกา	กรรมการ
17. เลขาธิการคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ	กรรมการ
18. ผู้อำนวยการสำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม	กรรมการและเลขาธิการ

คณะกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 7 คน ซึ่งคณะรัฐมนตรีแต่งตั้ง

1. นายศิริ เกวลินสฤษดิ์	ผู้ทรงคุณวุฒิด้านกฎหมายที่ดิน
2. นายเลิศวิโรจน์ โกวัฒนะ	ผู้ทรงคุณวุฒิด้านการจัดที่ดินตามกฎหมายปฏิรูปที่ดินเพื่อการเกษตรกรรมและกฎหมายอื่นที่เกี่ยวข้อง
3. นายสมศักย์ ภูรีศรีศักดิ์	ผู้ทรงคุณวุฒิด้านการวางผังเมือง
4. นายอภิชัย ชวเจริญพันธ์	ผู้ทรงคุณวุฒิด้านการบริหารทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
5. นายพจน์ สุขมหา	ผู้ทรงคุณวุฒิด้านกฎหมายที่ดิน
6. นายพยุง นพสุวรรณ	ผู้ทรงคุณวุฒิด้านทรัพยากรป่าไม้และการใช้รูปถ่ายทางอากาศ
7. นายโชติ ตราชู	ผู้ทรงคุณวุฒิด้านน้ำบาดาล (แต่งตั้งแทนนายศักดิ์สิทธิ์ ตรีเดช)

ลำดับที่ 1-6 วาระการดำรงตำแหน่งตั้งแต่วันที่ 14 มีนาคม 2554 - วันที่ 13 มีนาคม 2558
ลำดับที่ 7 วาระการดำรงตำแหน่งตั้งแต่วันที่ 6 พฤษภาคม 2555 - วันที่ 5 พฤษภาคม 2559

อำนาจหน้าที่

คณะกรรมการจัดที่ดินแห่งชาติมีอำนาจหน้าที่หลักใน 2 แนวทาง คือ ตามที่กำหนดไว้ในประมวลกฎหมายที่ดิน และมติคณะรัฐมนตรี

          1. ประมวลกฎหมายที่ดิน
          การบริหารจัดการที่ดินโดยรวม ตามมาตรา 20 ได้แก่ การวางนโยบายการจัดที่ดิน วางแผนการถือครองที่ดิน สงวนและพัฒนาที่ดินเพื่อจัดให้แก่ประชาชน สงวนหรือหวงห้ามที่ดินของรัฐเพื่อให้ประชาชนใช้ประโยชน์ร่วมกัน อนุมัติโครงการการจัดที่ดินของทบวงการเมือง ควบคุมการจัดที่ดินของหน่วยงานที่จัดที่ดินตามกฎหมาย ปฏิบัติการเกี่ยวกับที่ดินตามที่คณะรัฐมนตรีมอบหมาย
        การวางระเบียบหรือข้อบังคับตามประมวลกฎหมายที่ดิน ได้แก่ มาตรา 25 ประกาศเขตสำรวจพื้นที่เพื่อประโยชน์ในการจัดที่ดินหรือสำรวจความอุดมสมบูรณ์ของดิน
          มาตรา 27,30,31,32 และ33 กำหนดระเบียบ ข้อบังคับ เงื่อนไข ในการจัดที่ดิน
          มาตรา 51 ชี้ขาดกรณีอธิบดีกรมที่ดินใช้อำนาจจำหน่ายที่ดิน และไม่สามารถตกลงกันได้
          มาตรา 58 ทวิ กำหนดระเบียบการออกโฉนดที่ดินหรือหนังสือรับรองการทำประโยชน์
          มาตรา 58 ตรี กำหนดระเบียบว่าด้วยกรณีจำเป็นสำหรับการอนุญาตให้จดทะเบียนสิทธิและนิติกรรม ในท้องที่ที่กำหนดให้มีการออกโฉนดที่ดิน สำหรับที่ดินที่มี น.ส. 3ก.
          มาตรา 59 ทวิ กำหนดระเบียบการออกโฉนดที่ดินหรือหนังสือรับรองการทำประโยชน์
ซึ่งมิได้แจ้งการครอบครอง
          มาตรา 59 ตรี กำหนดระเบียบการออกโฉนดที่ดินหรือหนังสือรับรองการทำประโยชน์
ซึ่งมีเนื้อที่แตกต่างจากหลักฐานแจ้งการครอบครอง
          มาตรา 108 กำหนดระเบียบการแจ้งและออกคำสั่งแก่ผู้ฝ่าฝืนมาตรา 9
          ตั้งแต่ประมวลกฎหมายที่ดินมีผลใช้บังคับ คณะกรรมการจัดที่ดินแห่งชาติได้กำหนด ระเบียบใช้บังคับรวม 12 ฉบับ คือ
          ฉบับที่ 1,5,6 ระเบียบของคณะกรรมการจัดที่ดินแห่งชาติว่าด้วยการจัดที่ดินเพื่อประชาชน
          ฉบับที่ 2,4,7 ระเบียบของคณะกรรมการจัดที่ดินแห่งชาติว่าด้วยหลักเกณฑ์ วิธีการ และ เงื่อนไขการออกโฉนดที่ดินและออกหนังสือรับรองการทำประโยชน์
          ฉบับที่ 3 ระเบียบของคณะกรรมการจัดที่ดินแห่งชาติ ว่าด้วยวิธีปฏิบัติในการแจ้งและออก คำสั่งแก่ผู้ฝ่าฝืนมาตรา 9 แห่งประมวลกฎหมายที่ดินอยู่ก่อนวันที่ประกาศของคณะปฏิวัติฉบับที่ 96 ลงวันที่ 29 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2515 ใช้บังคับ
          ฉบับที่ 8,11 ระเบียบของคณะกรรมการจัดที่ดินแห่งชาติว่าด้วยการควบคุมการจัดที่ดินของ
ทบวงการเมือง
          ฉบับที่ 9 ระเบียบของคณะกรรมการจัดที่ดินแห่งชาติว่าด้วยการสงวนหวงห้ามที่ดินของรัฐ เพื่อให้ประชาชนใช้ประโยชน์ร่วมกัน
          ฉบับที่ 10 ระเบียบของคณะกรรมการจัดที่ดินแห่งชาติว่าด้วยกรณีจำเป็นสำหรับการ อนุญาตให้จดทะเบียนสิทธิและนิติกรรมเป็นการเฉพาะราย ในท้องที่ที่กำหนดให้มีการออกโฉนด ที่ดิน สำหรับที่ดินที่มีหนังสือรับรองการทำประโยชน์ โดยใช้รูปถ่ายทางอากาศ ตามมาตรา 58 ตรี
          ฉบับที่ 12 ระเบียบของคณะกรรมการจัดที่ดินแห่งชาติว่าด้วยเงื่อนไขการออกโฉนด ที่ดินหรือหนังสือรับรองการทำประโยชน์

          2. มติคณะรัฐมนตรี   คณะรัฐมนตรีมีมติมอบหมาย ตามมาตรา 20 (7) แห่งประมวลกฎหมายที่ดิน คือ
          (2.1) มติคณะรัฐมนตรี เมื่อวันที่ 22 มิถุนายน 2525 มอบหมายให้จัดการพื้นที่ที่จำแนก ออกจากป่าไม้ถาวรว่า พื้นที่ใดควรมอบหน่วยงานใดดำเนินการ
          (2.2) มติคณะรัฐมนตรี เมื่อวันที่ 7 กุมภาพันธ์ 2527 มอบหมายให้พิจารณาเรื่อง ถอนสภาพที่ดินสาธารณประโยชน์เพื่อนำไปจัดให้แก่ประชาชน
          (2.3) มติคณะรัฐมนตรี เมื่อวันที่ 11 มีนาคม 2529 มอบหมายให้ควบคุมการจัดที่ดิน ของหน่วยงานที่ดำเนินการจัดที่ดินตามกฎหมาย
          (2.4) มติคณะรัฐมนตรี เมื่อวันที่ 1 กันยายน 2530 มอบหมายให้พิจารณากำกับดูแลนโยบายที่ดินแห่งชาติ