51. จำนวนชนิดพันธุ์สัตว์มีกระดูกสันหลังที่ถูกคุกคาม

ข้อมูลตัวชี้วัด “จำนวนชนิดพันธุ์สัตว์มีกระดูกสันหลังที่ถูกคุกคาม

ประเทศไทยได้มีการสำรวจและประเมินสถานภาพชนิดพันธุ์ที่ถูกคุกคามของสัตว์มีกระดูกสันหลัง ใน พ.ศ. 2559 จำนวน 2,276 ชนิด พบว่า สูญพันธุ์แล้ว จำนวน 8 ชนิด ได้แก่ สมัน กูปรี กระซู่ แรด นกพงหญ้า นกช้อนหอยใหญ่ นกหัวขวานด่างหน้าผากเหลือง และปลาหวีเกศ โดยมีสถานภาพสูญพันธุ์ในธรรมชาติ จำนวน 4 ชนิด ส่วนชนิดพันธุ์ที่อยู่ในสถานภาพที่ถูกคุกคาม (Threatened Species) มีจำนวน 569 ชนิด คิดเป็นร้อยละ 12.03 ของชนิดพันธุ์ในไทย จำแนกเป็น มีแนวโน้มใกล้สูญพันธุ์ (VU) จำนวน 282 ชนิด ใกล้สูญพันธุ์ (EN) จำนวน 185 ชนิด และใกล้สูญพันธุ์อย่างยิ่ง (CR) จำนวน 102 ชนิด โดยสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมมีชนิดพันธุ์ที่มีสถานภาพถูกคุกคามมากที่สุด ร้อยละ 35.65 ของชนิดพันธุ์สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมในไทย รองลงมา คือ นก สัตว์เลื้อยคลาน สัตว์สะเทินน้ำสะเทินบก และปลา ตามลำดับ

ชนิดพันธ์ุสัตว์มีกระดูกสันหลังในประเทศไทย มีจำนวน 4,731 ชนิด เมื่อเปรียบเทียบกับ พ.ศ. 2556 มีจำนวน 4,722 ชนิด พบว่า สัตว์มีกระดูกสันหลังที่อยู่ในสถานภาพชนิดพันธุ์ที่ถูกคุกคามเพิ่มขึ้น จำนวน 14 ชนิด ประกอบด้วย ปลา 6 ชนิด สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม 5 ชนิด นก 3 ชนิด ในขณะที่ สัตว์เลื้อยคลานและสัตว์สะเทินน้ำสะเทินบกมีสถานภาพถูกคุกคามจำนวนเท่าเดิม ทั้งนี้ เมื่อพิจารณาแนวโน้มของการคุกคามในช่วง 12 ปีที่ผ่านมา (พ.ศ. 2548-2559) พบว่า สัตว์มีกระดูกสันหลังที่อยู่ในสถานภาพชนิดพันธุ์ที่ถูกคุกคามเพิ่มขึ้น โดยเฉพาะสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม สัตว์เลื้อยคลาน และสัตว์สะเทินน้ำสะเทินบก

สัตว์มีกระดูกสันหลังที่ได้ประเมินสถานภาพชนิดพันธุ์ที่ถูกคุกคามของประเทศไทย
พ.ศ. 2559

หมายเหตุ:  – สูญพันธุ์ (Extinct: EX) หมายถึง ชนิดพันธุ์ที่สูญพันธุ์ไปแล้ว โดยมีหลักฐานที่น่าเชื่อถือเกี่ยวกับการตาย
                     ของชนิดพันธุ์นี้ตัวสุดท้าย
                 – สูญพันธุ์ในธรรมชาติ (Extinct in the wild: EW) หมายถึง ชนิดพันธุ์ที่ไม่มีรายงานว่า พบอาศัยอยู่ในถิ่นที่อยู่อาศัย
                    ตามธรรมชาติ
                 – ใกล้สูญพันธุ์อย่างยิ่ง (Critically Endangered: CR) หมายถึง ชนิดพันธุ์ที่มีความเสี่ยงสูงต่อการสูญพันธุ์
                    จากพื้นที่ธรรมชาติในขณะนี้
                 – ใกล้สูญพันธุ์ (Endangered: EN) หมายถึง ชนิดพันธุ์ที่กำลังอยู่ในภาวะอันตรายที่ใกล้จะสูญพันธุ์ไปจากโลก
                    หรือสูญพันธุ์ไปจากแหล่งที่มีการกระจายพันธุ์อยู่ ถ้าปัจจัยต่าง ๆ ที่เป็นสาเหตุให้เกิดการสูญพันธุ์ยังดำเนินต่อไป
                 – มีแนวโน้มใกล้สูญพันธุ์ (Vulnerable: VU) หมายถึง ชนิดพันธุ์ที่เข้าสู่ภาวะใกล้สูญพันธุ์ในอนาคตอันใกล้
                    ถ้ายังคงมีปัจจัยต่าง ๆ อันเป็นสาเหตุให้ชนิดพันธุ์นั้นสูญพันธุ์
                 – ใกล้ถูกคุกคาม (Near Threatened: NT) หมายถึง ชนิดพันธุ์ที่มีแนวโน้มอาจถูกคุกคามในอนาคตอันใกล้
                    เนื่องจากปัจจัยต่าง ๆ ยังไม่มีผลกระทบมาก
                 – กลุ่มที่เป็นกังวลน้อยที่สุด (Least Concern: LC) หมายถึง ชนิดพันธุ์ที่ไม่ได้อยู่ในกลุ่มใกล้สูญพันธุ์อย่างยิ่ง
                    ใกล้สูญพันธุ์ มีแนวโน้มใกล้สูญพันธุ์ หรือกลุ่มใกล้ถูกคุกคาม
                 – ข้อมูลไม่เพียงพอ (Data Deficient: DD) หมายถึง ชนิดพันธุ์ที่มีข้อมูลไม่เพียงพอที่จะวิเคราะห์ถึงความเสี่ยง
                    ต่อการสูญพันธุ์โดยตรงหรือโดยอ้อม ชนิดพันธุ์กลุ่มนี้มีความจำเป็นต่อการจัดหาความรู้เพิ่มเติมจากการศึกษา
                    วิจัยในอนาคต

ที่มา: สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (2560)

 

จำนวนชนิดพันธุ์สัตว์มีกระดูกสันหลังที่ถูกคุกคาม พ.ศ. 2548 2556 และ 2559

 

ที่มา: ดัดแปลงจาก สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (2560)
        และ Office of Natural Resources and Environmental Policy and Planning (2015)

ดาวน์โหลดข้อมูล